Of je stopt de stekker erin

Elektrisch aangedreven auto's verkopen als een trein dankzij veel belastingvoordelen. Dat elektrisch rijden voordelig is, dat snappen we inmiddels.

1 Elektrische auto's met alleen een stekker
De techniek.

De batterijauto is na honderd jaar herontdekt. Hij rijdt met een elektromotor op elektriciteit. Je laadt het accupakket via een snoertje aan een laadpaal of stopcontact. Doe zoiets bij voorkeur met een beveiligde kabel. In je garage kan een huis-tuin-en-keukenstekker ook. Het moet ook mogelijk worden om lege batterijpakketten te verwisselen voor volgeladen bij regionale wisselpunten.

De praktijk.

Opladen en rijden maar. Schakelen hoeft niet. Versnellingen ontbreken. Je rijdt in de praktijk tussen de 100 en 200 kilometer. Genoeg voor gemiddelde ritjes. Maar wie rijdt er gemiddeld? Het aantal laadpalen groeit, maar verwacht ze niet overal. Volladen kan acht uur kosten, maar dat is vaak onnodig. Even bijladen tijdens die cursus of vergadering kan je verder brengen. Er komen steeds meer snelladers die afhankelijk van de auto in dertig minuten tot drie uur 80 procent van de batterijpakketten opladen. Je zult bewuster moeten rijden en laadmomenten plannen.

Elektrische auto's accelereren snel. Opvallender: ze remmen razendsnel af, zelfs zonder rempedaal te gebruiken.

De voordelen.

Kracht, souplesse en stilte. Waarom rijden andere auto's niet zo? Je stoot geen schadelijke stoffen uit. Ook fijn: nooit meer olie verversen of distributieriemen vervangen. Niet alleen het onderhoud is goedkoper, 'tanken' ook. Een volle batterij kost tussen de 2 en 10 euro. Elektrische rijders worden publiekelijk gekoesterd en mogen vaak gratis op hot spots parkeren.

De keerzijde.

Batterijpakketten werken slechter als het vriest. 's Winters heb je een warme garage of accu-verwarming nodig. Als de airconditioning en (ruit)verwarming aangaan, raakt de zwakkere accu nog sneller leeg. De aanschafprijs is hoog voor particulieren, zeker in relatie tot de huidige lage inruilwaardes. Voorzichtig rijden is noodzaak in zo'n elektrisch scheurijzer, want geen fietser of voetganger die je hoort. Dan de vraag waarmee je een ingedut feestje tot leven wekt: hoe milieuvriendelijk is de elektrische auto echt? Lithium voor accu's is niet oneindig voorradig. Rijden op kolenstroom of atoomkracht is niet ieders cup of tea.

Voor wie en wat?

Voor een bewust autorijdend publiek en afgebakend gebruik. Wie veel autorijdt, maar alleen binnen een straal van 40 kilometer, vindt dit prachtig. Amsterdammers binnen de Ring, eilanders, honkvaste dorpelingen, forensen. Het rijbereik blijft beperkt, behalve bij de (dus) populaire Tesla. Je moet goed kunnen plannen: vrije paal vinden, laadtijd incalculeren, actieradius in de gaten houden.

Showroom: BMW i3, Citroën C-Zero, Ford Focus Electric, Nissan Leaf , Mitsubishi i-MIEV, Peugeot Ion, Renault Twizy (2-persoons), Renault Zoe, Renault Fluence Z.E., Renault Kangoo Z.E., Smart Electric en Tesla S. In 2014 volgen er meer.

Aanschafprijzen (exclusief batterijhuur): 8.000 (Twizy) tot 100.000 (Tesla) euro.

2 Elektrische auto's met alleen een tankdop
De techniek.

De elektromotor draait op de stroom uit een ingebouwde mini-elektriciteitscentrale. Die zet waterstof om in onschadelijk water en elektriciteit.

De praktijk.

Drie minuten tanken bij een waterstoftankstation en je rijdt weer 600 kilometer. Dat gaat elektrisch, dus geruisloos en zonder schakelen.

De voordelen.

Vertrouwd tanken, net als bij auto's met een verbrandingsmotor (benzine, diesel, gas). Je komt vrijwel even ver, maar je stoot slechts schoon water uit.

De keerzijde.

In Nederland kun je alleen waterstof tanken in Arnhem. Er komen stations in Amsterdam, Helmond en Rotterdam. Maar veel aandacht is er niet voor deze variant. Europa zet in op batterijauto's en laadpalen. In Japan en Californië krijgt dit type auto meer ontwikkelingsruimte.

Het maken van waterstof is (nu nog) een energieverslindend proces.

Voor wie?

Pionierende autorijders in de buurt van Arnhem, Amsterdam, Helmond en Rotterdam.

De showroom.

Hyundai ix35 FCEV (introductie uitgesteld). Hyundai, Honda en Toyota, willen in 2014 en 2015 modellen presenteren.

Prijsindicatie: Hyundai: circa 100.000 euro.

Maar wie kan de verschillen tussen een plug-in en een hybride opnoemen? En weet u hoe waterstof werkt (en waar je dat kunt tanken?) Er zijn zoveel verschillende technieken, en de ontwikkelingen gaan zo snel, dat het de consument duizelt.

Daarom eerst een overzicht van de mogelijkheden, de voor- én de nadelen. Daarna kunt u zich verdiepen in een eventueel belastingvoordeel.

3 Elektrische auto's met een stekker en een tankdop (plug-in)
De techniek.

Auto's met twee (of meer) motoren. Elektrische aandrijving is het uitgangspunt. De elektromotor werkt samen met een benzine- of dieselmotor. Elk merk heeft daar eigen technieken voor ontwikkeld. Bij plug-ins rijd je 30 à 40 kilometer op batterijen. De verbrandingsmotor springt in als de elektromotor het niet redt: langere rit, koud weer, hogere snelheden.

De praktijk.

De plug-in combineert het rijgenoegen van een elektrische auto met het actieradius van diesels of benzine-auto's. Het is een auto met een dubbele inborst, dus je moet zowel laden als tanken. Sommige modellen kunnen geen caravan trekken.

De voordelen.

Deze auto's veroorzaken erg weinig schadelijke uitlaatgassen. Plug-ins zijn in stadsverkeer stil en schoon, want elektrisch. Je behoudt de vrijheid om spontaan lange ritten te maken. Ze zijn bij goed gebruik erg zuinig. Een aantal plug-inmodellen is fiscaal zo aantrekkelijk dat ze massaal worden verkocht (Mitsubishi, Volvo).

De keerzijde.

Als je zelden elektrisch rijdt, zijn deze auto's juist erg onzuinig, want zwaar. En volgens critici gebruiken veel plug-in-leaserijders alleen de benzine of dieselmotor. Pleitbezorgers menen echter dat deze auto's het grote publiek met zachte hand klaarstomen voor 100 procent elektrisch rijden. Die ontwikkeling kost tijd.

De showroom.

Audi A3 e-Tron, BMWi3 met Range Extender, BMW i8, Chevrolet Volt, Fisker Karma, Mitsubishi Outlander PHEV, Opel Ampera, Toyota Prius Plug-In, Volvo V60 Plug-In, Porsche Panamera S E-Hybrid. Verwacht in 2014 veel nieuwe plug-ins.

Prijzen.

35.000 tot 135.000 euro

4 En alle Prius-achtigen?
De goedverkopende hybrides, met de standaard Toyota Prius als icoon, zijn benzine- of dieselauto's zonder stekker die hulp krijgen van een elektromotor met batterij. Die slaat de remenergie op om bij lage snelheid elektrisch rijden mogelijk te maken. Deze auto's zijn zo ingeburgerd dat belastingvoordelen al worden afgebouwd. Zelfs Porsche bouwt supersonische hybrides als de 918.

5. Meer info
De ANWB presenteert op www.anwb.nl niet alleen alle groene belastingregels voor 2013 en 2014. De bond probeert ook het dagelijks leven met een elektrische gezinsauto uit. Leuke weblog.

Joost Helberg (49) uit Utrecht. Rijdt sinds september de Tesla S. Technisch directeur bij ICT-bedrijf SNOW in Geldermalsen.

"Alleen lezen over elektrische auto's wilde ik niet. Ik wil erbij zijn als ze een succes worden. Mijn Tesla S is één van de eerste in Nederland. Hybride auto's zijn me technisch te complex. Een puur elektrische Tesla is verschrikkelijk veel eenvoudiger. Ik ben altijd benieuwd naar vernieuwende techniek. Mijn collega's bij SNOW houden van gadgets. Ook zij mogen in de Tesla rijden.

Ik wilde een elektrische auto waarin de rolstoel van mijn zoon past en die volgeladen minstens 300 kilometer rijdt. Alleen Tesla dus. Volgeladen en bij warm weer haal ik zelfs 400 kilometer. Je moet wel precies weten waar je de komende dag heen wilt. Ik verwachtte vooraf meer stress om lege batterijen. Maar ik doe elke rit alsof op de bestemming geen laadpaal is. Die ontbreekt ook vaak of werkt slecht. Zo laadde ik eens bij een theaterbezoek van drie uur '16 kilometer rijbereik', niet de verwachte 140. Ik ga niet op vakantie met de Tesla. Dat idee heb ik opgegeven.

Opvallend vind ik hoe velen kritiekloos meewerken aan elektrische auto's. De gemeente Utrecht maakte de laadpaal in mijn straat zo snel mogelijk. Ik moest laatst bij een hogeschool langs en merkte op dat er geen laadpaal was. Dat ging de directeur direct regelen. Op veel plekken laad ik nu gratis. Hoelang zou dat zo blijven? Ik merk ook dat laadsystemen niet altijd op elkaar aansluiten. Er zijn vaak veel partijen bij betrokken. Het is vast onderlinge concurrentie."

Toen Hoonhorst in 2010 werd verkozen tot Duurzaamste dorp van Overijssel, werd van het prijzengeld een 'dorpsdeelauto' aangeschaft: de elektrische Renault Kangoo Z.E. In het portier: Kristian Dekker (33) van de mobiliteitswerkgroep en links van hem regelmatig gebruiker Marinus Zwerink (69)

Dekker: "Jammer dat de actieradius zo klein is. Na honderd kilometer is de batterij leeg. We hebben het getest en kwamen tot Harderwijk. Was de actieradius groter geweest, dan zou ik pivé ook elektrisch gaan rijden. Het is alsof je in een trein zit. We kozen voor de Kangoo, omdat hij veel mogelijkheden heeft, bijvoorbeeld om bagage mee te nemen. De meeste Hoonhorsters hebben al een auto, maar een kleine. Wie wil, kan de deelauto reserveren via MyWheels. De drempel is voor sommigen hoog. Maar als de Ikea in Zwolle opengaat, zal de belangstelling vast groeien."

Zwerink: "Elke woensdag rijd ik met de Kangoo naar de weekmarkt in Raalte. Wie wil meerijden, die mag mee. Met deze ritjes halen we ouderen uit een isolement. De allereerste keer elektrisch rijden was wennen. Je hoort niks. Ik ben met de Kangoo naar Duitsland gereden. Op weg terug naar huis raakte de batterij erg snel leeg. Ik heb een halve voetbalwedstrijd gekeken in een kroeg onderweg, terwijl de auto aan het laden was. Ik heb zelf ook een auto en een camper. Die auto kan ik weg doen: dan gebruik ik de Kangoo in de buurt en maak lange ritten met mijn camper."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden