'Of hij nu voor of achter je zit, tegen Sven is het altijd lastig rijden'

Kramer toont zich in rechtstreeks duel met 'angstgegner' Jorrit Bergsma de grootmeester van de vijf kilometer

Geen sport waar men zo dol is op records als in schaatsen. Liefst hadden de cijferaars tijdens de wereldbeker in Heerenveen alle baanrecords vernieuwd vanwege de nieuwe, vlakkere ijsvloer. Helaas, Thialf is pas volgend jaar écht voltooid en het ijs bleek op het merendeel van de afstanden niet sneller dan voorheen.

Statistici kwamen met een noodoplossing. Sven Kramer zou zaterdag in zijn honderdste race op de vijf kilometer zijn tachtigste overwinning kunnen boeken. Een prachtig affiche, met uitgerekend een direct duel met zijn angstgegner Jorrit Bergsma, die hem in Sotsji van olympische goud op de dubbele afstand afhield.

In Heerenveen bleek het begrip angstgegner zaterdag een volstrekt andere dimensie te hebben, en moest dat 'record' met een korreltje zout worden genomen. Twee trainingsritten die Kramer alleen uitreed waren meegerekend, en ruim 200 schaatsers voltooiden ooit 100 of meer vijf kilometers. Ze wonnen er alleen niet zo veel.

De held zelf haalt de schouders op als hij wordt geconfronteerd met de wetenschap dat hij 80 procent van zijn wedstrijden op zijn specialiteit wint. "Leuk, maar ik kan er weinig mee. Voor een volgende wedstrijd heb ik er niets aan, 80 procent winnen is geen garantie voor de volgende."

Wat wel van belang was, en wat in de enerverende tweestrijd met Bergsma fier overeind bleef: Kramer is de absolute grootmeester van de vijf kilometer. Of zoals zijn trainer Jac Orie het uitdrukt: "Hij is een drama voor zijn tegenstanders".

Orie sprak die woorden als reactie op een analyse uit het concurrerende kamp waarin Jillert Anema Kramer de betere vakman noemde, maar zijn pupil de snellere schaatser. Dat vakmanschap sloeg vooral op het vermogen van Kramer om tegenstanders te imponeren en te ontregelen.

Dat kreeg na de door Kramer overtuigend gewonnen tweestrijd een totaal andere lading tijdens de reactie van Bergsma op zijn nederlaag. De olympische kampioen tien kilometer was als de bokser die door zijn dekking te laten zakken zijn zwakke plekken toonde: Kramer imponeert niet, Bergsma láát zich imponeren.

Kramer was over de baan gegaan als was het een loodzware intervaltraining. Reed Bergsma voorop, dan achterhaalde hij hem met een machtige versnelling op het rechte eind, om weer wat gas terug te nemen om Bergsma de illusie te geven dat alle kansen nog open waren. Keer op keer, tot in de voorlaatste ronde het beslissende gat was geslagen, maar Bergsma vreemd genoeg de indruk had dat Kramer aan zijn limiet zat.

Het publiek stond op de banken voor het spectaculaire gevecht. Maar wat bleek? Bergsma vindt het maar niets, zo'n enerverend man-tegen-manduel. Liefst zou hij als in een tijdrit alleen over de baan gaan. En omdat het niet anders kan, dan ver voor zijn tegenstander.

"Er is afleiding als iemand naast je rijdt. Je kunt niet net doen alsof hij er niet is. Ik reed een paar keer net voor Kramer, dan hoor ik hem achter me hijgen en proesten. Het is lastig om je daarvoor af te sluiten, moeilijk de focus vooruit te houden. De een heeft liever een duel, ik rijd liefst alleen. Een vlakke race, dan rijd ik het hardst."

Dat laatste geldt uiteraard ook voor Kramer, de tweevoudig olympisch en zesvoudig wereldkampioen gaf volmondig toe dat zijn energieslurpende strijdwijze niet gunstig is voor de eindtijd. Maar voor Kramer zijn er meer dimensies die de sport leuk maken. Hij kan tijdrijden én strijden, dat maakt hem een completere schaatser dan Jorrit Bergsma.

Kramer was zelfs verbaasd over de reactie van Bergsma, tegen wie hij het op de vijf kilometer wel steeds moeilijker krijgt. "Ik rijd mijn eigen rit. Hij is ook in de baan, dat weet je, dat voel je en dat hoor je ook. Maar daar ben ik niet door afgeleid. Ik heb controle over mezelf en heb geen idee hoe hard hij nog kon, waar hij inzakt, of juist niet, of versnelt. Daar ben ik niet mee bezig."

Voor Orie is het een uitgemaakte zaak: Kramer is de beste schaatser. "Hij heeft gewoon meer macht in zijn poten, dat laat hij keer op keer zien. Degene die makkelijker versnellingen maakt en de snelheid beheerst, dat is gewoon Sven. Of hij nu voor of achter je zit, verzin maar eens een scenario waarin het niet vervelend is om tegen hem te rijden. Hij kijkt gewoon waar zijn kansen liggen."

"Hij is een drama voor zijn tegenstanders. Ik zie bij hem dingen in training die ik nog nooit bij iemand heb gemeten. Hij heeft altijd wel ergens een reservoir waarmee hij weer twee rondjes bam-bam-bam rijdt. Daar moeten zijn tegenstanders maar mee leren leven. En dat geeft een mentale voorsprong, dat krijg je er nog eens bij."

Leenstra nadert haar Amerikaanse rivalen

Langzaam sluipt Marrit Leenstra op de 1000 en 1500 meter richting het boven haar verheven Amerikaanse superduo Brittany Bowe en Heather Richardson. Op haar derde plaats (1500 meter) tijdens de wereldbeker van Inzell vorige week liet ze op thuisbaan Heerenveen nog twee bronzen podiumplaatsen volgen. Daarnaast won ze zilver op de ploegachtervolging, het onderdeel dat haar in Sotsji olympisch goud bracht.

Toch wil Leenstra niet te grote conclusies trekken uit het feit dat ze in tijd langzaam dichterbij Bowe en Richardson komt. Ze gaat zelf weliswaar vooruit. Maar ze heeft tevens de indruk dat bij de Amerikaansen, die elkaar vorige maand op de banen van Calgary en Salt Lake City tot wereldrecords opjoegen, de scherpte eraf is. "Het gat is in werkelijkheid groter dan het nu lijkt."

Dat wil Leenstra op twee manieren verkleinen. Door er net als de Amerikaansen meteen na de start vol in te vliegen, en door haar techniek te veranderen. "Zij zetten beter druk en kunnen daardoor hun kracht beter omzetten op het ijs. Daardoor moet ik anders rijden, dat is een moeilijk proces."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden