Of de belastingbetaler buiten schot blijft, is allerminst zeker

Als het misgaat bij Deutsche Bank bloeden behalve de aandeelhouders ook de geldschieters aan de bank. Maar wat als dat onvoldoende oplevert?

Waarom is iedereen zo bezorgd over Deutsche Bank?

Het is een van de grootste partijen in de wereldwijde derivatenhandel. Derivaten zijn complexe financiële producten waarmee bedrijven en banken risico's afdekken. Met een derivatencontract kan een bedrijf zich beschermen tegen een hogere rente of een hogere olieprijs.

Via derivatencontracten is Deutsche Bank verknoopt met vele partijen, zegt Maurice Walraven, kredietanalist bij pensioenvermogensbeheerder APG. "Denk aan andere banken, bedrijven, grondstoffenproducenten en institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen."

Als het misgaat met Deutsche Bank is het de vraag wat er met die contracten gebeurt. Partijen zullen kijken in hoeverre zij 'blootgesteld' zijn aan Deutsche Bank en er eventueel voor kiezen van de contracten af te komen.

Walraven: "Misschien stap je liever over naar een andere zakenbank". En als beleggers doorkrijgen dat ze aandelen hebben van een partij die een grote blootstelling heeft aan Deutsche Bank, kunnen zij hun aandelen verkopen. "Dat leidt dan tot dalende beurskoersen." Zo worden bedrijven die blootgesteld zijn aan Deutsche Bank zelf ook kwetsbaar.

Autoriteiten laten Deutsche Bank toch niet ten onder gaan?

Nee, mocht het misgaan dan wordt waarschijnlijk voor het eerst de Europese richtlijn voor bankherstel van stal gehaald. Die is opgesteld om te voorkomen dat banken moeten worden gered door de overheid oftewel de belastingbetaler.

De richtlijn vereist dat de verliezen vooral worden gedragen door de aandeelhouders van de bank en de obligatiehouders, die leningen aan de bank hebben verstrekt. Vooral die laatste partij bleef tijdens de kredietcrisis grotendeels buiten schot. Ook houders van ongedekte deposito's moeten meebetalen. Dit proces wordt uitgevoerd door de Europese resolutie-autoriteit.

Ander doel van de richtlijn is dat de financiële stabiliteit niet in gevaar komt. De resolutie-autoriteit moet de kernactiviteit van de bank continueren. "Die zal dus de derivatenhandel van Deutsche Bank voortzetten."

De Duitse belastingbetaler betaalt niet mee aan een eventuele redding van Deutsche Bank?

Dat is allerminst zeker. Het kan zijn dat het bloeden van aandeelhouders en obligatiehouders niet voldoende is om de bank weer gezond te krijgen. Dan is extra geld nodig. Volgens Walraven wordt een ingreep van de staat niet uitgesloten. "Ik ben geen jurist, maar begrijp dat staatssteun kan worden verstrekt. Voorwaarde is dat dit nodig is om de financiële stabiliteit te waarborgen. Uiteindelijk is het aan de Europese Commissie om vast te stellen of de verleende staatssteun geoorloofd is."

Er waren toch strenge regels om dit soort crises met banken te voorkomen?

Ja, maar nu blijkt dat er ook een keerzijde is aan die regels, zegt Theo Kocken, hoogleraar risicomanagement aan de Vrije Universiteit. "Door de regelgeving zijn er nu minder spelers die optreden als effectenhandelaar in de financiële wereld, zoals Deutsche Bank dat doet met derivaten." Voor de crisis deden partijen als ABN Amro en ING daar nog aan mee. Net als veel anderen zijn zij ermee gestopt.

Kocken: "Dat was misschien goed voor die banken; zij zijn er veiliger van geworden. Maar het grote plaatje is niet per se beter. De partijen die er nog zijn, zijn groter geworden en meer verknoopt met de rest van de wereld dan voorheen. Banken hebben nu grotere buffers, maar vanwege die grotere verbondenheid van zakenbanken is er een groot risico."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden