Oezbekistan: Steun van buitenaf voor Andizjan

De opstand in het Oezbeekse stadje Andizjan, die op 13 mei honderden mensen het leven kostte, is voorbereid en gesteund vanuit het buitenland. Tot die conclusie komt een onderzoekscommissie van het Oezbeekse parlement.

De opstandelingen wilden de macht in de regio overnemen en daarmee heel Centraal-Azië destabiliseren, stellen de parlementariërs. De schuld voor het bloedbad, de dag na de bestorming van overheidsgebouwen, schuiven ze op het slecht voorbereide optreden van de lokale autoriteiten.

De conclusie van de Oezbeekse commissie was te verwachten. Al eerder deed de Oezbeekse regering soortgelijke uitspraken over Andizjan. Maar mensenrechtenorganisaties stellen na eigen onderzoek dat het Oezbeekse leger in het wilde weg heeft gevuurd op duizenden demonstranten. Een internationaal onderzoek heeft Oezbekistan tot nu toe geweigerd. Een groep van zes ex-sovjetrepublieken, waaronder Rusland, steunt de Oezbeekse conclusies.

De verhouding met de Verenigde Staten, die Oezbekistan sinds 11/9 als partner in de oorlog tegen terreur beschouwen, is door Andizjan aanzienlijk verslechterd. Scherpe kritiek bij monde van de Amerikaanse minister Condoleezza Rice (buitenlandse zaken) zette kwaad bloed in Tasjkent. Als repercussie werden de nachtvluchten van de Amerikaanse luchtmacht, die de Oezbeekse basis Karsji-Chanabadze gebruikt, begin deze maand verboden. Half juni beschuldigde een minister op de Oezbeekse tv de Amerikanen zelfs impliciet van steun aan islamitische strijders in de Fergana-vallei waar Andizjan ligt. De Oezbeekse autoriteiten beschouwen sinds kort ook ’zogenaamde democraten’ als hun vijand, naast islamitische fundamentalisten, aldus dezelfde minister Azizchodzjaev. Daarmee doelde hij op medewerkers van door het Westen gesponsorde maatschappelijke organisaties. De Oezbeekse regering ziet de VS als de grote sponsor achter de recente omwentelingen in buurland Kirgizië, Oekraïne en Georgië.

Opvallend is dat Karimovs regering deze maand het handelsverkeer iets heeft versoepeld. Dat wijst erop dat Karimov de oorzaak van de onrust in de Fergana-vallei ook zoekt in de armoede en slechte binnenlandse economische situatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden