Oeso: Houd meer ouderen aan het werk

Demotie en soepeler ontslag kan helpen

"Wij doen er niet meer toe", schreef een 62-jarige werkloze lezer afgelopen zaterdag in Trouw. Een hartekreet die de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) bevestigt. "Er is bewijs van een hardnekkige negatieve stereotypering", schrijft de club van rijke landen in een rapport over het Nederlandse vergrijzingsbeleid.

Toch zijn de cijfers over discriminatie de afgelopen tien jaar gedaald tot het Europees gemiddelde. Maar: "Leeftijdsdiscriminatie is lastig te bewijzen", zegt Stephano Scarpetta, directeur werkgelegenheid, arbeid en sociale zaken bij de Oeso. "Het is een mentaliteitskwestie. Ik ben 50-plus. Dan denken mensen al snel dat je weinig meer kunt bijleren, niet flexibel bent en te veel kost."

De negatieve stereotyperingen van ouderen leven niet alleen bij werkgevers maar overal in Nederland, aldus de Oeso gisteren in haar rapport. De organisatie doet een aantal aanbevelingen om 55-plussers die hun baan kwijtraken niet voorgoed te verliezen voor de arbeidsmarkt.

Een voorstel dat gevoelig ligt, is het advies om bij de hoogte van lonen meer te kijken naar prestaties en minder naar leeftijd en aantal dienstjaren. Dat kan betekenen dat ouderen genoegen moeten nemen met een lager salaris als hun prestaties afnemen. Ook vindt de Oeso het verstandig als werkgevers en vakbonden in cao's minder inzetten op extra vrije dagen voor ouderen en meer aandacht besteden aan scholing. Het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd mag volgens de Oeso geen reden meer zijn om het dienstverband te beëindigen.

Minister Asscher van sociale zaken is het 'op hoofdlijnen' eens met de Oeso. Volgens hem is een omslag in denken over ouderen alleen mogelijk 'als mensen met elkaar in gesprek komen'. "Wie boven een bepaalde leeftijd een brief schrijft, is kansloos. Krijgt een ervaren werknemer wel de kans op een gesprek, dan zul je zien dat er een klik ontstaat."

Financiële prikkels zijn de sleutel om met elkaar in gesprek te komen, stelt hij. Prikkels voor werkgevers, "door twee jaar lang minder belasting te betalen, zoals nu al het geval is". Maar ook door een soepeler ontslagrecht, schrijft de Oeso. Dat zou ook de mobiliteit van ouderen verhogen, een punt van zorg in Nederland.

Dat komt deels door de verworven rechten van ouderen na een lang dienstverband. Die kunnen bij een nieuwe baan verloren gaan. De Oeso noemt last in, first out - het principe dat bedrijven bij reorganisaties toepassen. Wie na een lang dienstverband zijn zekere positie opgeeft voor een nieuwe baan, staat bij de eerste reorganisatie vooraan bij ontslag.

Financiële prikkels moeten er ook zijn bij de ouderen zelf. Bijvoorbeeld door werk en pensioen te combineren, zodat mensen gefaseerd afscheid kunnen nemen van de arbeidsmarkt. Ook een kortere werkloosheidsuitkering zou ouderen motiveren een baan te blijven zoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden