Oene van Geel en dit keer de viool in plaats van de altviool

In het rijtje Nederlands jazz-en improvisatietalent dat tijdens het North Sea Jazz Festival de traditionele compositieopdracht mocht invullen, lijkt het niet meer dan logisch dat de keuze dit jaar viel op violist Oene van Geel (32). Volgens de selectiecommissie omdat hij ” op een heel natuurlijke en eigen manier omgaat met verschillende muziekgenres en daarmee de luisteraar telkens weet te verrassen” De Amsterdammer stond al vaker op de planken van het Nederlands Congres Centrum: met zijn Indiase crossovergroep Bedham, het in vele stijlen en genres bedreven ZAPP! Strijkkwartet, met zijn groep Mosaic en met On the Line, de band waarmee hij in 2001 de Dutch Jazz Competition won.

door Armand Serpenti

Vorig jaar was Van Geel met ZAPP! nog begeleider tijdens de uitvoering van de compositieopdracht door pianist Harmen Fraanje. Dit jaar mag hij zelf bepalen met wie hij het podium van de Mondriaan Zaal betreedt. Dat wordt Pavlov, het trio dat Van Geel vormt met vibrafonist Hans Hasebos en pianist Albert van Veenendaal.

Bij Pavlov gaat een Zappa-achtige benadering hand in hand met aan de popmuziek ontleende grooves en veel ruimte voor improvisatie. Genoemd naar de vermaarde gedragswetenschapper gaat het Pavlov er in de eerste plaats om de luisteraars te prikkelen door middel van herkenning.

Van Geel: ” We spelen heldere, duidelijke stukken; geen improvisaties die alleen maar gaan over kleur of textuur. Er ligt altijd een ' liedjes'-structuur aan de basis. We improviseren weliswaar veel, maar gaan daarbij een zekere herkenbaarheid, dat wil zeggen: mooie melodieën, lyriek en vette grooves, niet uit de w e g ” ” Met zowel een piano als vibrafoon in de bezetting produceren we als trio al een volle orkestrale klank. Die wilde ik verder uitbouwen door toevoeging van een saxofonist en ondersteunen met een ritmesectie. Met Jasper Blom op saxofoon, contrabassist Frans van der Hoeven en drummer John Engels speelden we vorig jaar al een sessie tijdens de Avond van de Langste Nacht in het Utrechtse SJU-huis. Pavlov plays Jazz noemden we het en dat smaakte naar meer. Ik besloot daarom met deze bezetting in het achterhoofd de compositieopdracht te schrijven. Alleen, Van der Hoeven heeft andere verplichtingen dus vroeg ik in zijn plaats Mark Haanstra op basgitaar” ” Het moet flink gaan swingen. En wie kun je dan beter in de band hebben dan John Engels? John is inmiddels zeventig, maar speelt nog steeds heel levendig en direct. Het is niet iemand die binnenkomt en meteen roept: Waar is de partituur? Hij is echt gewend op zijn gehoor te spelen, heeft met alle grote namen uit de jazz samengewerkt en je hoort bij hem de hele jazzgeschiedenis voorbijkomen”.

” De vorm, het geraamte van de muziek, heb ik opgeschreven en staat min of meer vast. Maar hoe het uiteindelijk gaat klinken hangt samen met de karakters en manier van improviseren van de bandleden. Solistische ruimte in een orkestrale context is het sleutelbegrip” ” Jasper Blom bijvoorbeeld kan heel vrij en soepel manoeuvreren binnen wat complexere akkoordenschema's. Omdat hij bijna uitsluitend op de tenorsax te horen zal zijn en zodoende vooral de bodem van de klank opzoekt, koos ik voor mijzelf nu eens niet voor de altviool, mijn hoofdinstrument, maar voor de viool. De melodische stem van de viool zit in een hoog register, net als bijvoorbeeld een trompet, en laat de klankcontrasten mooi uitkomen ” ” Ik bedacht negen stukken die een duidelijke link hebben met de Amerikaanse jazztraditie en liet mij daarbij voor een belangrijk deel leiden door wat er in mijn platenkast staat. Zoals Gil Evans (mooie orkestraties en arrangementen) en die hele stroming met Lee Konitz, Warren Marsh en Lennie Tristano met hun goed doordachte thema's en de virtuoze uitwerkingen daarvan” ” Ik ga natuurlijk mijn eigen kant op met die inspiratie. Charlie Parker ging tenslotte ook aan de haal met beproefde thema's van standards die hij in zijn eigen bebop-idioom uitwerkte. Ik ben nooit een purist geweest, sta open voor allerlei stijlen en stromingen, maar als een jazzgrootheid mij inspireert, ga ik dat niet krampachtig onderdrukken om origineel te blijven”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden