Oekraïnereferendum verdeelt ook congresserende CDA'ers

Congres | Steun het CDA de lijmpoging van premier Rutte, of moet de nee-stem van de meerderheid leidend zijn? De leden komen er niet uit.

Ton Bolsius, CDA-raadslid in Veldhoven, denkt een paar seconden na. Hij heeft een leeg bierglas in de hand en om de schouders een groene bodywarmer met de letters 'CDA'. Het partijcongres in het Brabantse Veghel is zaterdag net achter de rug. "Dilemma", zegt hij dan. "Maar uiteindelijk moeten wij de poging steunen van premier Mark Rutte om het verdrag toch te ondertekenen. Dat zal denk ik ook wel gebeuren."

De vraag was hoe het CDA moet omgaan met het Oekraïnereferendum. Een meerderheid wees op 6 april ondertekening van het EU-Oekraïneverdrag af. Bolsius: "Ik zet een vraagteken bij de representativiteit van het referendum." De opkomst was ruim dertig procent.

Zoals Bolsius zijn er meer op het CDA-congres in de oude veevoerfabriek. Het Oekraïnereferendum staat niet officieel op de agenda, maar is in de wandelgangen wel een thema. Europarlementariër Jeroen Lenaers zegt erover: "Als ik over het verdrag moet beslissen, zal ik voor ondertekening stemmen. Veertig procent van de stemmers vond dat op 6 april ook en ik vind dat de minderheid ook gehoord mag worden."

Deze opvattingen contrasteren met die van Buma. Vorige week publiceerde Trouw al uit een mailwisseling waarin CDA'ers pleiten voor het verdrag: "Laat Nederland zijn waarde in Europa behouden." Buma meent dat er geen Nederlandse handtekening onder het verdrag kan. Hij is tegen een referendum en voor het EU-Oekraïneverdrag, maar als er een volksraadpleging wordt gehouden, is het zaak de uitkomst te respecteren, redeneert hij. Anders ondermijn je het vertrouwen in de politiek.

Minister-president Rutte ziet mogelijkheden om aan de uitslag van het referendum tegemoet te komen door een aanhangsel bij het verdrag te voegen waarin staat waar het verdrag niet voor bedoeld is: geen opstapje naar EU-lidmaatschap, geen geld naar Oekraïne en geen militaire samenwerking. Hij hoopt in het parlement steun voor ondertekening te vinden als hij is uitgepraat met de andere EU-lidstaten. In de Tweede Kamer heeft hij het CDA niet per se nodig en daarom sprak hij twee weken geleden met Elco Brinkman, fractievoorzitter in de Eerste Kamer. Een deel van de CDA-senaatsfractie lijkt Rutte rugdekking te bieden.

Frank Kerckhaert, vicevoorzitter van het CDA en ex-burgemeester van Hengelo, snapt de opstelling van de senaatsfractie. Het 'nee is nee' van Buma is hem te rigoureus. Hij vindt dat het CDA maar eens moet afwachten waar Rutte mee terugkomt. "Je moet de deur niet helemaal dichtgooien." Zo ziet Marja van Bijsterveldt, ex-minister, dat ook. "Het CDA heeft de plicht om een eigen afweging te maken. Er zijn heel veel mensen die 'ja' hebben gestemd of die niet hebben gestemd en daar moet je ook rekening mee houden." Buma krijgt wel steun van Julius Terpstra, voorzitter van de jongerenorganisatie CDJA: "Neem de kiezer serieus. Anders raakt de politiek nog verder beschadigd."

Het congres stelde de kandidatenlijst ongewijzigd vast voor de Kamerverkiezingen in maart. Buma verwees in zijn toespraak naar het Oekraïnereferendum: "Ik weet het, ook binnen onze eigen partij wordt er verschillend over gedacht." Hij denkt dat de politiek geen andere keus heeft dan luisteren naar de burger. "Een politiek die toch doordendert, bewijst wat de mensen al dachten: dat die politici in een eigen wereld leven en de keuze van hun eigen volk niet vertrouwen."

Congres torpedeert treinticket EU-jeugd

Een plan van het CDA in het Europees parlement om jongeren een gratis treinticket te geven, gaat niet door. De Europarlementariërs wilden jongeren met de reizen kennis laten maken met de bevolking in andere landen en zo de Europese eenheid bevorderen.

Het congres van het CDA stak er zaterdag op initiatief van het CDJA een stokje voor. Te duur en te vaag, menen de christen-democratische jongeren. Het plan zou naar schatting 1,5 miljard euro kosten. Besteed het geld liever aan goed onderwijs, een baan en veiligheid, vindt het CDJA.

Buma valt VVD aan op plannen met cao

CDA-lijsttrekker Sybrand Buma viel zaterdag op het partijcongres de VVD fel aan. De liberalen bepleiten in hun verkiezingsprogramma om cao's niet meer bindend te laten zijn voor alle bedrijven in een sector. Buma: "Nu kan er nog worden optreden tegen bedrijven die hun mensen onderbetalen of slecht verzekeren. Dan niet meer."

Het CDA zal daar niet aan meewerken, zei de CDA-leider. De liberalen willen toe naar een Amerikaanse arbeidsmarkt, betoogde hij. "Wij zeggen nee tegen uitbuiting, tegen meer arbeidsmigratie en tegen toenemende onzekerheid."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden