'Oekraïne' bedreigt ruimtestation ISS

Rusland wil samenwerking met Amerikanen na 2020 stopzetten

Niet alleen op aarde tonen de Russen zich onafhankelijk van westerse mogendheden, ook in de ruimte vaart Rusland een geheel eigen koers. De diplomatieke spanningen tussen Rusland en Amerika naar aanleiding van het conflict in Oekraïne, zet de samenwerking in de ruimte onder druk.

Als onderdeel van het sanctiebeleid tegen Rusland besloot Amerika in april alle gezamenlijke ruimtevaartprojecten op te schorten. Een uitzondering werd gemaakt voor de samenwerking in het internationale ruimtestation ISS. Maar Moskou, verbolgen over de sancties die onder andere de import van hightechgoederen voor het Russische leger blokkeren, besloot daarop tot rigoureuze stappen. De baas van het Russische ruimtevaartprogramma, vicepremier Dmitri Rogozin, kondigde aan de samenwerking in het ISS na 2020 te willen stopzetten. Daarmee lijkt het voortbestaan van het internationale ruimtestation onzeker.

Rusland en Amerika zijn afhankelijk van elkaars technologie om het ISS te bemannen en te bevoorraden. In de jaren zeventig ontwikkelden de Russen het lichte driepersoons ruimteschip Sojoez, dat sindsdien dienstdoet als ruimtetaxi tussen de aarde en het ISS. In 2004 besloot de Amerikaanse president Bush dat het verouderde ruimtevaartprogramma van de Nasa aan vernieuwing toe was. Onder druk van bezuinigingen moest de Nasa in 2011 de eigen ruimteveren op stal zetten, terwijl nog geen alternatief personenvervoer voorhanden was. Daarmee werd Amerika voor het sturen van bemanning naar de ruimte volledig afhankelijk van de Russen. Voor een enkele reis naar het ISS betalen de Amerikanen een bedrag van 70 miljoen euro per stoel.

Washington zou het permanent bemande ISS, ooit symbool van de Russisch-Amerikaanse verzoening na de Koude Oorlog, tot tenminste 2024 in gebruik willen houden. Zonder de Russen wordt dat lastig. Weliswaar ontwikkelde het Amerikaanse bedrijf SpaceX een transportdienst naar het ISS, maar dat kan voorlopig nog geen mensen vervoeren. Het conflict met Rusland komt voor de Nasa dus op een uiterst ongelukkig moment. Rogozin twitterde dat de Amerikanen maar een trampoline moesten gebruiken om hun astronauten de ruimte in te schieten.

Oleg Ostapenko, de directeur van het Russische ruimtevaartagentschap Roskosmos, kondigde afgelopen week tijdens een bezoek aan de Krim aan dat Rusland een nieuwe, zware draagraket gaat ontwikkelen. Met die raket, die een capaciteit van 80 ton zal hebben, hoopt Rusland vanaf 2020 zelfstandig grote vrachttransporten te kunnen doen. De enige zware vrachtraket die ooit succesvol vloog, was de Amerikaanse draagraket Saturnus V.

Rusland kondigde eveneens aan het ruimtebudget liever te besteden aan projecten met andere landen, zoals China, India en Europa. Tijdens Poetins recente bezoek aan China tekende hij een intentieverklaring om een gezamenlijk programma te ontwikkelen. Voorlopig hebben de Russen daar weinig van te verwachten, aangezien de Chinese ruimtevaart nog in de kinderschoenen staat. De samenwerking met het Europese Ruimtevaartagentschap lijdt vooralsnog niet onder de spanningen in Oekraïne. Met name met Frankrijk onderhouden de Russen al veertig jaar goede kosmische betrekkingen.

De enige manier voor de Nasa om de noodlijdende Amerikaanse ruimtevaart te redden, is in te zetten op samenwerking met bedrijven als SpaceX en Boeing, maar vanwege drastische bezuinigingen zal een echte oplossing op zich laten wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden