Oekraïense piloot Savtsjenko mag terug naar huis

Nadezjda Savtsjenko tijdens een zitting in maart. Beeld epa

Rusland laat gevechtspilote Nadezjda Savtsjenko terugkeren naar Oekraïne. De Oekraïense president Porosjenko heeft Rusland een gevangenenruil aangeboden: twee Russen voor Savtsjenko.

Porosjenko mocht vandaag via het Russische persbureau Itar-Tass bekendmaken dat er overeenstemming is bereikt over een gevangenenruil. Wanneer Savtsjenko wordt vrijgelaten kon de Oekraïense president nog niet zeggen, maar hij vertelde wel dat hij haar via de telefoon heeft gesproken. Ze heeft haar hongerstaking definitief beëindigd.

In ruil voor de Oekraïense pilote krijgt Rusland twee Russische militairen terug: Alexander Alexandrov en Jevgeni Jerofejev. Zij werden in mei 2015 op Oekraïens grondgebied gearresteerd en maandag wegens 'terroristische activiteiten' veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf. Dat maakte een uitwisseling realistischer, hoewel ze volgens het Kremlin het leger hadden verlaten en op eigen initiatief de grens waren overgestoken om de rebellen in Donbass te helpen.

De Oekraïense piloot Savtsjenko werd in maart veroordeeld tot 22 jaar gevangenisstraf. Volgens de rechter in het Russische grensstadje Donetsk (niet te verwarren met de Oost-Oekraïense stad, red.) gaf Savtsjenko in juli 2014 als lid van het vrijwilligersbataljon Aidar de coördinaten door voor een beschieting die twee Russische journalisten en een groep burgers het leven kostte. Ze zou zijn gedreven door 'politieke haat'.

Savtsjenko steekt haar middelvinger op in een Russische rechtbank. Beeld afp

Held in eigen land
Savtsjenko, Kiev, de Verenigde Staten en de Europese Unie hebben zich vanaf het begin verzet tegen een veroordeling. Het is een puur politiek proces, menen ze. De zaak-Savtsjenko heeft vanaf het begin meer de aandacht getrokken in Oekraïne en het Westen. Wellicht heeft dat te maken met haar assertieve voorkomen. Savtsjenko is al twee keer in hongerstaking gegaan, ze stak vorige maand haar middelvinger op naar de rechter en in haar verdedigingsspeech vergeleek ze Rusland met 'een derdewereldland waar een dictator de macht heeft en mensenrechten en het internationaal recht constant worden geschonden'.

Haar uitgesproken standpunten hebben van Savtsjenko een held in eigen land gemaakt. In en rond Kiev prijken foto's van de pilote, op het vliegveld van Kiev zijn boven de incheckbalies posters bevestigd met de tekst: bevrijd Savtsjenko. Tijdens haar gevangenschap is ze zelfs toegetreden tot het Oekraïense parlement en president Porosjenko bestempelde haar vorig jaar tot Held van Oekraïne - één van de hoogste onderscheidingen in het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden