Oekraïense kerk paait Nederland

REPORTAGE | Aartsbisschop op bezoek zegt te hopen op een ja bij komend referendum

Aan het hek van de speciaal voor de gelegenheid afgehuurde kerkruimte hangen geel-blauwe ballonnen: de kleuren van Oekraïne. Binnen liggen op tafels tijdschriften over dit Oost-Europese land en kopieën van iconen. Ook zijn er Oekraïense lekkernijen verkrijgbaar.

Vanuit de kerk klinkt zacht zoemend gezang. Voorin staan vier geestelijken dicht bij elkaar. Ze hebben prachtige gouden gewaden aan die afsteken tegen de kantoorstoelen waarop de gelovigen moeten zitten. "Ze bidden voor de vrede in Oekraïne", zegt Suzanne Dostaleva van Ukraine Today, een organisatie die hulp wil bieden aan het gelijknamige land. Zij nam het initiatief voor de eerste eucharistieviering in ons land van de Oekraïens-Orthodoxe Kerk van het patriarchaat van Kiev. Voor vierhonderd euro wilde de Oranjekerk in de Amsterdamse Pijp wel gastvrijheid verlenen aan de Oekraïners. Dostaleva: "Hopelijk helpt het om de situatie in mijn land iets te verbeteren."

Speciaal voor de gelegenheid is een zeskoppig koor uit de hoofdstad Kiev overgekomen in het gezelschap van een aantal Oekraïense geestelijken. Onder hen aartsbisschop Ilarion, hoofd van de afdeling Externe Betrekkingen van het Patriarchaat van Kiev. "Het is onze plicht onze gelovigen overal ter wereld te bezoeken , dus ook die in Nederland", zegt hij. "We willen samen bidden voor Oekraïne. "

Er zijn zo'n honderd belangstellenden op de viering afgekomen. Onder hen vooral veel Oekraïense vrouwen en een enkele geïnteresseerde buurtbewoner. De viering kent voor buitenstaanders veel geheimen en voltrekt zich volgens een strak ritme van zitten en staan, afgewisseld met het maken van een kruisteken.

Met luide stem spreekt aartsbisschop Ilarion zijn gebeden uit. Volgens hem is zijn kerk door de inname van de Krim door de Russen en de burgeroorlog die daarvan het gevolg was alleen maar meer verenigd. Maar natuurlijk maakt hij zich nog steeds grote zorgen over het aanhoudende geweld in zijn land. De veel geprezen ontmoeting tussen paus Franciscus en patriarch Kirill van Moskou, met wie zijn kerk een slechte relatie heeft, zal de spanningen niet doen verminderen, denkt hij. "Ze hebben een grote fout gemaakt door de Oekraïners niet om advies te vragen."

Aan het einde van de viering is er nogmaals een groot gebed voor vrede in Oekraïne en worden de slachtoffers van de ramp met de MH17 herdacht. Suzanne Dostaleva benadrukt nog maar eens dat het "overduidelijk" is dat de Russen achter het neerhalen van het toestel zitten. "Maar het is goed dat Nederland daar uitgebreid onderzoek naar doet om het officieel te kunnen vaststellen."

En dan blijkt deze middag vol hemels gezang ook een duidelijk politiek karakter te hebben. Aartsbisschop Ilarion heeft niet alleen een geestelijke boodschap voor de Nederland. "Wij zijn altijd een goede buur geweest voor de landen om ons heen. Wij hopen dat Nederlanders tijdens het referendum ja gaan zeggen tegen het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Dat is heel erg belangrijk voor ons."

De viering van gisteren moet de aanzet geven tot oprichting van een Oekraïens-orthodoxe parochie in ons land. Van Kiev mag het, nu alleen nog een kerk vinden. Toch heeft Dostaleva goede hoop: "Onze beste jongens komen om in de oorlog. Maar wij worden er alleen maar sterker door. Wij geloven in de toekomst. Ik denk dat God met de Oekraïners is."

Afgesplitst van Moskou

De Oekraïens-orthodoxe Kerk aangevoerd door het patriarchaat Kiev, splitste zich in de jaren negentig van de vorige eeuw af van de Orthodoxe Kerk onder leiding van het patriarchaat in Moskou. Patriarch Filaret wilde dat zijn kerk even autonoom zou zijn als orthodoxe kerken in landen als Bulgarije en Roemenië. Ruim twintig procent van de Oekraïners zou zich tot kerk van Kiev rekenen.

In Nederland leven naar schatting ruim 50.000 Oekraïners. Tot welke kerk zij behoren, is niet bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden