Oefenen in een echt bedrijf

Oefenen in een ultra-zakelijke, internationale wereld. Leerlingen van de praktijkschool in Almere krijgen deze kans dankzij een bijzondere samenwerking met een Japans bedrijf. Ze hebben er hun eigen bedrijfsonderdeel.

Omzet, orders, targets! Daar draait het om in de ultra-zakelijke wereld van een groot internationaal Japans bedrijf en leerlingen van het Praktijkonderwijs (PrO) Almere draaien daarin volledig mee. Rechts staan op pallets al keurig in duizenden doosjes verpakte onderdelen die de deur uit kunnen. Links wat nog wacht op 'repacking'.

Acht jongeren werken gestaag door. "Niet te snel, niet te langzaam", duidt Alen (17). Deze klus vergt vaart én precisie. Hij stopt kleine metalen schijfjes in plastic zakjes. Meredith (16) vouwt in hoog tempo de doosjes uit waar ze in moeten en Seafanja (17) stickert ze. In deze immense hal tussen metershoge stellingen hebben deze leerlingen die theoretisch niet sterk zijn en het vooral van leren in de praktijk moeten hebben, sinds februari hun eigen bedrijfsonderdeel. Dat is het resultaat van een bijzondere samenwerking tussen hun school en het bedrijf Yanmar Europe.

Het regionale hoofdkwartier van deze Japanse dieselmotorenspecialist, een gigantisch gebouw, staat op een industrieterrein in Almere, waar alle activiteiten voor Europa, Rusland en Afrika zijn gebundeld. Een prachtige basis voor jongeren die je wilt leren werken, vertellen projectcoördinator Robin Verwer en onderwijsassistente Caroline Toet, die hen om beurt op de werkplek begeleiden. Dit is volgens hen heel wat anders dan de beroepspraktijk op school nabootsen. "Realistischer dan in deze omgeving kan het niet", benadrukt Verwer.

Het idee voor dit eigen bedrijfsonderdeel werd geboren toen de middelbare school voor praktijkonderwijs PrO Almere (ruim 500 leerlingen) vorig jaar de eigen praktijkruimte voor soortgelijke werkzaamheden verloor. De school moest op zoek naar een alternatief en klopte aan bij Yanmar, al jaren een van de vaste stagebedrijven. Het was een bijzonder verzoek: om na te denken over een oplossing die commercieel interessant kon zijn en tegelijkertijd de PrO-leerlingen zou helpen bij het opdoen van werkervaring.

Ryan Lie-Atjam van het Japanse bedrijf brak een lans voor hen. Hij begeleidt al zes jaar reguliere stagiaires. "Waarom zouden we het werk niet in huis doen in plaats van het uit te besteden, zoals we voorheen deden? Als onderneming profiteer je omdat je sneller kunt reageren op bestellingen en wensen van klanten. Je bespaart tijd en geld. Het mes snijdt aan twee kanten"

"Yanmar werkt volgens de traditionele methode Kai-zen", legt manager spare parts Shah Ally uit, wijzend op Japanse tekens achter hem in het kantoor. Het constant verbeteren van bedrijfsprocessen om verspilling te voorkomen en de werkplaats menselijker te maken. Dus kwam er ook steun voor het project vanuit Japan. "Het past helemaal in de filosofie van dit familiebedrijf", zegt Ally, "dat je iets teruggeeft aan de maatschappij."

Japanse bedrijfsfilosofie

De geest van oprichter Magokichi Yamaoka waart door het Europese hoofdkwartier met diens wijze woorden: "Hoewel een mensenleven wordt beïnvloed door geluk en pech, kan een betere wereld voor jou zijn deur openen." Die kans om bij te dragen aan een betere wereld geldt in deze visie ook voor scholieren met een wat grotere afstand tot de gewone arbeidsmarkt. Zo kwam het dat bij de stroomlijning van het distributiecentrum voor de 'studenten' van PrO Almere letterlijk ruimte is gemaakt in het werkproces rond de opslag en levering van tienduizenden onderdelen voor dieselmotoren. Ally: "Wij creëren mogelijkheden dat zij zich kunnen ontwikkelen, de pedagogische aanpak ligt bij school."

Die aanpak is geen sinecure bij jongeren van verschillende niveaus, de meesten met een licht verstandelijk beperking. Het zijn geen gewone stagiaires uit het vierde jaar aan het einde van hun studie, die een half jaar werken en een portfolio opbouwen met certificaten en bewijzen van vaardigheden. Deze leerlingen zijn een bewuste mix van derdejaars en ouder, enkelen zelfs 18-plus (via het roc van Flevoland) zodat ze ook van elkaar kunnen leren. Achter hen hangen kaarten die aangeven hoe stickers wel en niet (met een groot rood kruis) op de dozen moeten worden geplakt. De meesten hebben ook nog de basics te leren zoals op tijd op het werk verschijnen, netjes en onder tijdsdruk werken, omgaan met bazen, samenwerken en zichzelf presenteren.

Sommigen vergeten eerst na te denken voor ze handelen. Dan kan het gebeuren dat er eentje in een opwelling met de beste bedoelingen de stellingen in klimt om doosjes die nodig zijn naar beneden te gooien. Net als bij andere werknemers - zij het met iets meer coulance - kunnen ze rekenen op een goed gesprek als iets niet goed gaat. Maar tot nu toe heeft er slechts een van de ongeveer dertig leerlingen die door de hele week op repacking werken, een lichte waarschuwing opgelopen. Op één na, die 'moe' is, vindt het achttal dat nu aan de slag is, het werk leuk. Zelfs Arschinio (19), kort geleden uit Suriname gekomen, begint zijn draai te vinden. "Ik ben lekker bezig." Het zijn doeners.

Targets halen

Hun schoolbegeleiders zijn vooral blij met de kansen. "Yanmar werkt met targets en die moeten worden gehaald. Maar ze houden wel rekening met ons en dat de leerlingen nog veel moeten leren. Die voelen zich hier welkom," merkt Caroline Toet op. Omdat veiligheid belangrijk is zijn er voor hen speciale filmpjes ontwikkeld. Stap voor stap en visueel maakt het makkelijker. Ze krijgen bedrijfskleding en verkeren in de kantine met de andere werknemers.

En niet onbelangrijk: er wordt nagedacht over mogelijkheden op andere afdelingen , vakantiewerk en doorstromen naar echte banen.

Juist voor het praktijkonderwijs waar leerlingen geen diploma kunnen halen, moeten ze experimenteren, ervaren en oefenen. Zo kunnen ze toewerken naar een zelfstandig bestaan in de maatschappij, schetst projectcoördinator Verwer. Maar het is niet simpel om voor de jongeren van praktijkscholen werk of een goede vervolgopleiding te vinden. PrO Almere heeft er de afgelopen jaren flink aan getrokken. Slechts 2,7 procent van leerlingen uit het laatste schooljaar zit zonder school of werk.

"Bij ons wordt je vakman of vakvrouw", redeneert Verwer. "Dat ook bedrijven daarbij hun verantwoordelijkheid nemen en deze jongeren helpen, past helemaal in de participatiewet van dit kabinet." Op het Yanmar-kantoor in Almere hopen ze ondertussen vurig dat hun maatschappelijke project in de wereldwijde competitie met projecten van andere vestigingen wordt uitverkoren. "Het is een droom als dit een voorbeeld wordt voor anderen", zegt Lie-Atjam.

Dan komen twee geesten samen, van de Japanner Yamaoka en van de Nederlandse participatiewet.

Leerlingen van praktijkschool PrO Almere stickeren onderdelen voor het dieselmotorenbedrijf Yanmar, op hun eigen afdeling binnen het bedrijf.

'Yanmar werkt met targets en die moeten worden gehaald. Maar ze houden er rekening mee dat de leerlingen nog veel moeten leren.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden