Recensie

Oedipus zingt zich regelrecht het hart in

null Beeld Monika Rittershaus
Beeld Monika Rittershaus

OPERA
Oedipe
De Nationale Opera
★★★☆☆

George Enescu's enige opera 'Oedipe' uit 1936 is een ondubbelzinnig meesterwerk. Onbegrijpelijk dat het pas nu, ruim tachtig jaar later, tot de allereerste scenische opvoeringen in Nederland komt. In de Matinee werd Enescu's levenswerk in 1996 al eens succesvol concertant tot leven gewekt. Maar dankzij De Nationale Opera (DNO), die een spectaculair ogende productie uit 2011 van de Brusselse Munt overnam, krijgt de tragische geschiedenis van koning Oedipus, dankzij decors, kostuums, licht en acterende zangers, nóg meer diepte.

Zonder het handvol waanzinnige sterzangers dat DNO hier opgetrommelde tekort te willen doen, moeten we het toch eerst en vooral hebben over orkest en koor. En over de dirigent. Want dankzij Marc Albrecht, die in 2020 vertrekt als chef-dirigent van DNO, groeide de première van deze wonderbaarlijke opera uit tot een muzikale gebeurtenis van de buitencategorie. Albrecht is hoorbaar overtuigd van de zeldzame klasse van Enescu's partituur. Hij wist het Nederlands Philharmonisch Orkest en het Koor van De Nationale Opera, waanzinnig goed ingezeept door Ching-Lien Wu, te verleiden tot maximaal geëngageerde overgave.

De rauwe expressiviteit van deze muziek, waarin rare glissandi en glibberige portamenti voortdurend voor vervreemding zorgen, werd niet geëgaliseerd maar juist geaccentueerd. Als in de tekst werd gezongen over flûtes sauvages, dan klonken die fluiten ook zo. Enescu's originele orkestraties, met zelfs een zingende zaag op het moment dat de Sfinx sterft, werden stuk voor stuk in fel licht gezet door Albrecht. De grote koorscènes, waarin gigantische climaxen ontketend werden, klonken verpletterend goed.

Overdonderend

De productie van het Spaanse regiecollectief La Fura dels Baus is, zoals we van hen gewend zijn, vooral groots en overdonderend met flitsende lichteffecten. De openingsscène is werkelijk adembenemend. Het metershoge en -brede muurreliëf van sculpturen blijkt na verloop van tijd te 'leven'. De Sfinx (een grandioze Violeta Urmana) die de stad Thebe in haar greep houdt is hier een bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. En als Oedipus uiteindelijk in Attica belandt met zijn dochter/zus Antigone (prachtig gezongen door Heidi Stober) is de oker uitgelichte vlakte een plaatje. Daar wordt de geplaagde Oedipus weer ziende en loopt hij onder een reinigende regen het felle licht tegemoet.

Maar zoals vaak bij La Fura dels Baus is de personenregie (Àlex Ollé en Valentina Carrasco) dan weer behoorlijk onderbelicht en staan de personages er soms maar hulpeloos of doelloos bij. Bewegingen zijn vaak betekenisloos en nogal clichématig. Desalniettemin is de prestatie van bariton Jonathan Reuter als Oedipe formidabel. Omringd door grote zangers als Eric Halfvarson (Tirésias), Sophie Koch (Jocaste), Christopher Purves (Créon) en Alan Oke (Le Berger) zingt hij zich regelrecht het hart in. Een prestatie om niet licht te vergeten.

Lees meer theaterrecensies op trouw.nl/theaterrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden