Oecumene verdwijnt door reuzenstap

Een klein, orthodox kerkgenootschap blijkt minder rechtzinnig dan gedacht: de Nederlands gereformeerde kerk (NGK) kiest voor de vrouw in het ambt en mag een forse groei verwachten. Die economie is fnuikend voor haar oecumene.

Natuurlijk, het móet allemaal nog, maar een kerkscheuring lijkt onafwendbaar, nu vijftien gereformeerde kerken zich met bovengemiddelde interesse oriënteren op toetreding tot de NGK. Vandaag besluit de gereformeerde synode (landelijk bestuur) of aan bezwaren tegen het verlies van zelfstandigheid bij een kerkfusie tegemoet kan worden gekomen. Dat lijkt ze niet van zins. Wat die scheuring dichterbij brengt, is dat er al één schaap al over de dam is. Een klein schaap, maar toch. En vier herders.

De gereformeerde keus voor de NGK is geen vreemde. Uit sociologisch onderzoek blijkt dat dit kerkgenootschap erg is gaan lijken op de 'gewone' gereformeerde kerken. Ze vertonen weinig affiniteit meer met de vrijgemaakt-gereformeerden waar ze een afsplitsing van zijn.

Van stijf vrijgemaakt tot bijna synodaal gereformeerd: ,,Bij ons gaat iedereen lekker zijn eigen gang'', vat een prominent Nederlands-gereformeerde haar kerk samen. Een paraplu-organisatie die de 'gewone' gereformeerden het losse, federatieve verband geeft dat hun in de Sow-kerken niet vergund is.

De gereformeerden die nu denken aan een overstap, zijn de conservatieve vleugel van de Gereformeerde Kerk Nederland, zoals te vinden binnen het Confessioneel Gereformeerd Beraad (CGB). Het zijn plattelandsgemeenten, hoogstwaarschijnlijk behoudender dan de doorsnee NGK'er.

Vanuit NGK-oogpunt is de te verwachten ledenwinst niet alleen een groei, maar ook een ontwikkeling die het mini-kerkgenootschap (31000 zielen) tot een echte Nederlandse kerk maakt; in noordelijke provincies zijn ze nu matig vertegenwoordigd, terwijl de dubbende gereformeerden juist daar te vinden zijn.

Helemaal vrolijk zullen de NGK'ers er niet van worden. Zo hebben baptistengemeenten soms minder prettige ervaringen opgedaan met verontruste gereformeerden die bij hen hun heil zochten; gereformeerden hebben dominante trekjes en zijn niet zelden dogmatisch bij het drijverige af. Voor de NGK kan dat desastreuze vormen aannemen. In het Reformatorisch Dagblad zei een voorman van het CGB dat de vijftien gemeenten op de drempel van de NGK goed zijn voor 30000 zielen. Dat is, zei hij, geen 'aansluiten', maar 'gewoon een overname'. Zelfs als slechts de helft overstapt.

De NGK zijn de kleinste van de orthodoxe kerken die in de 'kleine oecumene' meedoen. De 'grote' oecumene, dat is met katholieken en dat zij verre van hen. De NGK delibereert met vrijgemaakten en christelijke gereformeerde over samenwerking, een broos overleg waarin vooral niet te grote stappen gemaakt moeten worden.

Zo'n reuzenstap is de acceptatie van vrouwen als ambtsdrager. Bij de NGK kent men nu al de vrouwelijke diaken (en men gedoogt er een paar vrouwelijke ouderlingen), bij de andere kerken is dat nauwelijks te verkopen, om maar te zwijgen van mevrouw de dominee. Voor christelijke gereformeerden is de vrouw op de kansel net zo bespreekbaar als de vrouwelijke priester in de rk kerk.

Trouw onthulde vorige week dat de NGK 'omgaan'. Gisteren verscheen een advies van deskundigen die unaniem oproepen alle ambten te openen: vrouwen mogen de ouderlingenbank in en de kansel op.

Daarmee opent ze de deur naar gereformeerden waar de vrouwelijke ambtsdrager allang geen strijdpunt meer is. Het kerkgenootschap dat jaren stagneerde in groei, kan vooruit. Die economie is voor de kleine oecumene misschien wel funest, want de NKG gooien met de keus voor vrouwen de deur naar de traditionele gesprekspartners dicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden