Odyssee van formaat

Met grootse en meeslepende dansproducties wil choreografe Lonneke van Leth zoveel mogelijk mensen bereiken. Vanaf vanavond staat haar locatievoorstelling 'De Odyssee' in de Fokker Terminal in Den Haag.

Je moet je even goed oriënteren in de terminal, die ooit van Fokker was, op een industrieterrein in Den Haag. Met z'n tweeduizend vierkante meter niet bepaald een standaard theaterafmeting. Choreograaf Lonneke van Leth schrikt er inmiddels niet meer van, zoals ze aanvankelijk wel even deed bij eerdere monsterproducties: ze weet nu dat ze de immense ruimte nodig heeft om de bijna honderd performers goed voor het voetlicht te laten komen.

Samen met beeldend kunstenaar Vincent de Kooker, ook haar levenspartner, maakt ze om het jaar een groot gemonteerde dansproductie. Twee jaar geleden: 'Zwanenmeer Siegfried en Odette', waarin ze zelf danste. Nu, hoogzwanger (nog minder dan vier weken te gaan), zit ze aan de zijlijn om tijdens de repetities aanwijzingen te geven aan hoofdroldanser Riccardo Sbrighi - Odysseus - en de rest van de danscast.

Een gigantisch hoofd van de godin Pallas Athene, uitgefreesd in piepschuim, staat prominent op het speelvlak. Door de ruimte hangen meterslange 'zeilen', die als filmdoek dienen én als verwijzing fungeren naar de reis van Odysseus en zijn kornuiten, die na de Trojaanse oorlog huiswaarts keren. Alles is hier op grote schaal. "Wij kregen steeds meer zin om lekker te 'knallen'", zegt Van Leth. "Daar heb je massa voor nodig." Dus werken ze voor 'De Odyssee' met een professionele danscast, aangevuld met semiprofs, amateurdansers, studenten Codarts Rotterdam, een koor van zangers uit Den Haag en omgeving, musici van ASKO/Schönberg en leden van het Rosa Ensemble. En niet te vergeten, er zijn ook nog acrobaten en tissuedanseressen die aan doeken luchttoeren uithalen.

Van Leth: "Met honderd zo verschillende performers in een productie kun je echt wel spreken van een 'event', een ervaring. Met al die disciplines door elkaar, professioneel en amateur, creëren we een zo breed mogelijk draagvlak. Het is mijn doel zo veel mogelijk mensen te bereiken."

Daarom ook de keuze voor de mythe uit de Oudheid rond de Griekse held Odysseus, volgens Van Leth een klassieker, waarin thema's als liefde, hoop en tragiek de inzet zijn. "Herkenbaar voor iedereen", zegt Van Leth. "Ik houd ervan om in mijn werk verhalen te vertellen. Ik ben niet zo van de 'moeilijke' abstracte kunst die mij niet direct in alle zintuigen meezuigt. Dans heeft de naam ingewikkeld te zijn, maar ze is juist een van meest toegankelijke kunstdisciplines. Mits je er iets mee doet waarmee mensen zich kunnen identificeren."

Ze heeft de avonturen van Odysseus bewerkt tot korte scènes: bijvoorbeeld het ontketenen van Aeolus' winden - bij Van Leth een woest deinende choreografie -, de verleiding van Circe - die bij de choreografe een strenge dominatrix is die haar 'varkens' er met een zweep goed onder houdt. "Het zijn mini-dansstukken met korte spanningsbogen, ze geven het verhaal steeds andere kleuren en sferen."

Van Leth, opgeleid in klassiek ballet, ervaart haar toegankelijke aanpak nooit als artistieke aderlating. Het werken met amateurs, waarvoor ze audities heeft belegd, is een feest als je precies weet wie je wat laat doen. "Je moet amateurs niet vragen om drie technisch perfecte pirouettes te draaien, maar juist iets waar ze heel goed in zijn." Op die manier beïnvloedt iedereen elkaar ten positieve, en is het 'wauw' als alles bij elkaar komt, meent ze. "Zo van, dit boksen we toch maar met z'n allen voor elkaar." Ze verbaast en verheugt zich ook steeds meer over de sociale functie die haar producties hebben. "We hebben veertig enthousiaste vrijwilligers die bij de voorstellingen koffie schenken, de kassa regelen en de weg wijzen op het parkeerterrein. Bezoekers worden door hen met een lach onthaald, de avond begint op die manier al goed, dat geeft een meerwaarde."

En zo heeft ze met die sociale meerwaarde een vaste plek veroverd in Den Haag, waar haar meerjarige kunstenplan is gehonoreerd, wat betekent dat ze elke twee jaar een grootschalige productie wil produceren. Toch blijft het financieel sappelen. Afgelopen december had ze nog steeds geen groen licht van enkele fondsen. "Dat gaf stress, zeker toen daardoor het Metropole Orkest niet meer mee kon doen. Gelukkig kon het ASKO/Schönberg inspringen en wilde de jonge componist Maxim Shalygin op korte termijn muziek schrijven. Alle betrokkenen zijn ingestapt met een laag basishonorarium, aan te vullen uit de recettes. Dat maakt 'Odyssee' tot een echte onderneming. Iedereen heeft er belang bij dat de productie een succes wordt. Musici en dansers die om nóg meer flyers vragen om uit te delen; die betrokkenheid maakt het ontzettend leuk."

Holland Dance Festival. 'De Odyssee' van Lonneke van Leth en Vincent de Kooker. Van 3 februari t/m 1 maart (m.u.v. zon- en maandagen) in de Fokker Terminal Den Haag. Ook te zien tijdens Grachtenfestival in Amsterdam (13 t/m 23 augustus). Informatie: www.deodyssee.nu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden