Odyssee langs de Franse kust

Een huzarenstukje in Frankrijk: tien departementen hebben de krachten gebundeld en een langeafstandsfietsroute van 1200 kilometer aangelegd langs de Atlantische kust. De Vélodyssée is meteen uitgeroepen tot 'Fietsroute van het jaar 2013'.

Vanuit Roscoff, het beginpunt van de route in het departement Finistère, verlaat de Vélodyssée al snel de kust. Die zien we de eerste 450 kilometer ook niet meer terug. Op het gravel van het voormalige smalspoortje van le petit trainklimmen we geleidelijk het Massif Armoricain op door een soort niemandsland. Groene tunnels worden afgewisseld door vergezichten over de velden. Spaarzame stationsgebouwtjes en huizen onderweg zijn meestal verlaten.

Na een halve dag treintje spelen volgt de overgang naar het jaagpad langs het kanaal van Nantes naar Brest. Feitelijk is deze waterweg een koppeling van rivieren. Series sluizen zorgen voor de verbindingen over de heuveltjes. Het gecompliceerde project is al in de 17de eeuw ontworpen door de vermaarde fortenbouwer Vauban, maar pas vanaf 1803 aangelegd in opdracht van Napoleon. Bijna veertig jaar zwoegden dwangarbeiders met hun schop en houweel. Door de aanleg van een dam met daarachter een groot stuwmeer, werd het kanaal al in 1925 afgekneld voor de scheepvaart. Waterplanten hebben bezit genomen van veel van het water. Andere delen zijn nu in trek bij kanovaarders, zoals de lange trap van sluizen naar Glomel.

Pas vlak voor Nantes verlaten we het jaagpad langs het kanaal. De Vélodyssee volgt nu de Loire-route naar de Atlantische Oceaan. Langzaam komt de grote hangbrug bij Saint-Nazaire in ons vizier

In de badplaatsen aan de kust is het even met de rust gedaan, maar al snel volgt het fietspad een slimme route. Aan het eind van de dag genieten we in Bernerie-en-Retz van het schouwspel van het sterke verschil tussen vloed en eb, waarbij de vissersboten in de haven droogvallen. Dit geldt ook voor de ruim vier kilometer lange Passage du Gois over de droge oceaanbodem. Hoewel: droog? Door een valpartij op het natte wegdek werd een aantal favorieten voor de eindzege van Tour de France in 1999 hier op grote achterstand gezet. Wij zijn gewaarschuwd.

Les Sables d'Olonne lijkt een badplaats van betekenis. De verwachte verkeersdrukte vanaf de oude haven langs het strand blijft echter uit: de kustweg van de stad is ingericht als een riante fietsboulevard.

Gevarieerd is de Vélodyssée zeker, want na een fietspad door de duinen ligt nu het uitgestrekte moeras van Poitevin voor ons. Omdat doorgaande wegen ontbreken hebben de fietsers die van smalle bruggetjes gebruikmaken hier het rijk weer alleen.

De mooiste stad aan de Vélodyssée is zonder twijfel La Rochelle. De Grosse Horloge, de toegangspoort tot de stad aan het monumentale havenfront nodigt uit om de verkeersarme straten van de oude stad te betreden.

Het fietspad door het geurige Forêt de la-Coubre gaat over een voormalig tramspoortje door beschermd gebied. Een pontveer brengt ons naar de overkant van de monding van de Gironde, met onmiddellijk weer een fietspad door de duinen naar Soulac-sur-Mer. De robuuste romaanse basiliek is een belangrijk godshuis voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela. Soulac werd gebouwd als een badplaats voor de welgestelden in een opmerkelijke neokoloniale stijl van zandsteen en versierselen met gekleurde steentjes en veel hout. Ruim 500 villa's hebben een beschermde status. Hoogbouw is hier ten strengste verboden.

Het is zwoegen op het fietspad vanaf Maubuisson. De duinen zijn hier een paar graadjes pittiger dan in Nederland, maar op het hoogste punt krijgen we een magnifieke blik over de bijna drooggevallen l'Etang de Cousseau, een natuurreservaat van moerassen en duinen. Aan de overkant van het het Bassin d'Arcachon blinkt een muur van zand in het zonlicht. La Dune de Pyla is met ruim honderd meter het hoogste zandduin ter wereld. De wind zorgt ervoor dat de hoogte regelmatig verandert.

De meren bij Biscarrosse zijn afgesloten van de oceaan. Dit geldt niet voor het Lac de Léon, dat via de nauwe Courant d'Huchet is verbonden met de zee.

Bij Hossegor lijkt de oceaan op z'n wildst. Reuzengolven met driftig schuimende koppen stormen op het strand af: een waar paradijs voor surfers. Vanaf de boulevard zien we achter het deinende water een kegel de lucht in steken: de Jaizkibel. Deze onder wielrenners gevreesde puist ligt in Spaans Baskenland. Het einde van de Vélodyssée, in Hendaye, is nu in zicht.

Naar Roscoff
Roscoff ligt op 975 km van Utrecht. Van Hendaye terug naar Utrecht is het 1255 km. Vanaf Rijsel gaan tgv-treinen naar onder meer Morlaix, Nantes en Bordeaux, waar fietsers een deel van de route kunnen beginnen of beëindigen. Fietsen kunnen mee na reservering en met een toeslag. De fiets kan ook mee in de trein in delen langs de route. Informatie: www.treinreiswinkel.nl.

Air France en KLM vliegen vanaf Schiphol op Nantes en Bordeaux. Transavia vliegt tussen Rotterdam en Biarritz (bij Hendaye): www.transavia.com.

Er is een Engelstalige website van de gehele Vélodyssée, waarvan ook onderdelen kunnen worden gedownload, met kaartjes die kunnen worden in- en uitgezoomd.

www.velodyssey.com

VVV's onderweg hebben aanvullende fietskaartjes. Er zijn ook Franstalige gidsen met kaartjes van delen van de Vélodyssée.

www.itinerancevelo.fr

www.editonsouestfrance.fr

Atout France, Frans bureau voor toerisme: www.plusfrance.com

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden