'Odfjell is veel te optimistisch'

CDA-Kamerlid: Ingrijpende cultuurverandering nodig bij tankopslagbedrijf

Bij het in opspraak geraakte tankopslagbedrijf Odfjell in de Botlek is een ingrijpende cultuurverandering noodzakelijk, wil het concern het vertrouwen terugwinnen van overheid en burgers.

Dat proces zal jaren duren, denkt Tweede Kamerlid Michiel Holtackers van het CDA. "De cultuur binnen Odfjell deugt niet", zegt hij. "Ik heb me daarover enorm verbaasd. Ondanks de reeks van overtredingen die het bedrijf heeft begaan, is er naar buiten toe niet één keer schuldbewust gereageerd. Toen ik mij vorig jaar voor het eerst verdiepte in Odfjell, viel meteen op dat transparantie binnen dit bedrijf volledig ontbreekt. Dat vond ik heel raar voor zo'n groot internationaal concern."

Holtackers, voormalig politieman en sinds juni vorig jaar als opvolger van Gerda Verburg in de Tweede Kamer, noemt als voorbeeld de website van Odfjell. Die was tot een jaar geleden - toen het rumoer over de onveiligheid van het bedrijf losbarstte - uitsluitend Engelstalig. Pas naderhand, toen de problemen zich voor het bedrijf ophoopten, kwam volgens Holtackers een 'charme-offensief' op gang en raakte de Nederlandse taal op de site meer ingeburgerd.

"Maar toen een van de directeuren van Odfjell in de Botlek werd vervangen en ik ging uitzoeken waar deze man was gebleven, bleek hij binnen het concern bevorderd tot directeur Odfjell Europa", geeft de CDA'er een punt aan waar het volgens hem bij het Noorse concern aan schort. "Dat soort zaken zegt iets over de bedrijfscultuur. Het kan te maken hebben met angst voor het hoofdkantoor in Oslo, zorgen over de bedrijfsomzet, de winsten."

Holtackers vindt een eventuele sluiting van de tankopslag in de Botlek, zoals sommige bestuurders en politici bepleiten, een heel vergaande sanctie. "Het is een optie, je moet maatregelen kunnen treffen. Maar zelf voel ik meer voor sluiting van bedrijfsonderdelen. De ingreep van afgelopen vrijdag van de milieudienst Rijnmond en de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond om bij Odfjell bestuursdwang toe te passen om de blus- en koelvoorzieningen op orde te krijgen, is goed. Het gaat om de veiligheid van Rijnmond."

Holtackers vindt dat het toezicht op Odfjell langzaam op gang is gekomen. "Inmiddels zit er verbetering in", is zijn constatering. "Iedereen is het erover eens dat het toezicht beter moet, maar overeind blijft dat de verantwoordelijkheid primair bij het bedrijf ligt. Odfjell moet de buitenwereld laten zien dat veiligheid de hoofdzaak is en pas daarna de bedrijfsresultaten."

Wat nu gebeurt, ziet Holtackers als 'waterverf'. "Ze leggen zich neer bij opgelegde sancties, maar onderwijl gaan ze van incident naar incident. Het bedrijf moet ervan doordrongen zijn dat het beter moet. Odfjell is telkens veel te optimistisch. Elke keer dat zich daar een incident voordoet, weet je dat dit slechter uitpakt dan dat je in eerste instantie vermoedt. Maar cultuurverandering is nu eenmaal een lange-ademproces."

Toezichthouders moeten tanden laten zien
Hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding Ben Ale vindt dat de verschillende inspectiediensten van de overheid onafhankelijker en professioneler moeten werken. Bedrijven en instellingen worden bij controles van de inspecties te veel gezien als 'klant', meent de aan de TU Delft verbonden Ale. "Als je die visie maar lang genoeg vasthoudt, heb je een hele generatie inspecteurs die handelt met het idee dat je het bedrijven en instellingen niet te lastig moet maken", stelt hij. Het probleem beperkt zich niet tot alleen tot het toezicht op de (petro-)chemische sector. Als voorbeeld noemt Ale het financiële debacle en het toezicht op de banken. "Er was totaal geen controle meer, waardoor we nu in de problemen zitten. Het toezicht faalde totaal. De Nederlandsche Bank heeft liggen slapen bij het toezicht op de banken die hypotheken verstrekten van meer dan zes keer het jaarsalaris zonder een cent af te betalen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden