Ode aan Fellini oogt als een kil uitgedokterd bouwwerk

Op papier klinkt het allemaal reuze interessant: een ode aan Fellini en dan in het bijzonder diens film 'Otto e mezzo' oftewel '8½', in de vorm van een 'laconieke komedie', waarin 8½ archetypen van de mannelijke seksuele fantasie de revue passeren. Het idee is van Peter Greenaway, die de cinema jaren geleden al dood verklaarde en de bioscoopcultuur recentelijk nog een verachtelijke monocultuur noemde.

Belinda van de Graaf

Een rasprovocateur met een handjevol helden (waaronder David Lynch, David Cronenberg en Alain Resnais) die niettemin beterschap beloofde. IJdele exercities als 'Prospero's books', 'The baby of Macon' en 'The pillow book', waarin digitale technieken tot vervelens toe werden geëxploreerd, konden uiteindelijk weinigen meer bekoren en voor zijn nieuwste film '8½ women' deed hij naar eigen zeggen dan ook enkele stappen terug. Voor degenen die stilletjes denken aan 'The cook, the thief, his wife and her lover' uit 1989, zal het echter een grote teleurstelling zijn. Het verhaal cirkelt rond de rijke zakenman Philip Emmenthal uit Genève en diens in Kyoto rondhangende zoon Storey, die na de dood van zijn moeder terugkeert naar de Zwitserse villa om zijn treurende vader voor te houden dat het heilzaam is zijn seksuele fantasieën de vrije loop te laten. En dus richten vader en zoon, die en passant ook met elkaar slapen, een harem in met de beloofde 8½ archetypen, waaronder een non, een hoer, een huishoudster, een vrouw met een fascinatie voor paarden en een vrouw zonder benen: de halve vrouw uit de titel. Meer dan een bonte parade vrouwenfiguren die de heren in een feministische uitsmijter het nakijken geven, levert het niet op. Voor een film die boven de door Greenaway vermaledijde kwalificatie van een 'geïllustreerde tekst' zou moeten uitstijgen, bevat '8½ women' veel dialogen. Het verschil is wel, dat inleving wordt vermeden. De uit de tekstboekjes opgelepelde en met pompeuze ironietjes doordesemde teksten worden zonder enige emotie uitgesproken, volgens een oubollig uitgewerkt Brechtiaans recept.

Hier manifesteert zich ook het volledig ontbreken van filmmuziek, opmerkelijk voor een regisseur die ooit zo'n hechte twee-eenheid vormde met componist Michael Nyman. Met gebruikmaking van hergemonteerde beelden van '8½' is '8½ women' eerder een belediging aan het adres van Fellini en ondanks de wonderschone 'close-ups' (als variatie op de bekende landschapsbeelden) oogt '8½ women' als een kil bouwwerk dat uitgedokterd is op de tekentafel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden