Ode aan arbeider blijft op de vlakte

SANDER HISKEMULLER

BAM!
'BAM!', locatievoorstelling in coproductie van o.a. Holland Dance Festival en Dansgroep Amsterdam. T/m 18/9 industrieterrein Binckhorst Den Haag, www.holland-dance.com

Choreografe Krisztina de Châtel heeft met haar dans weilanden omgeploegd, loodsen verkend en kerkgebouwen bezworen. Daarbij heeft ze de laatste jaren een mooie missie: breng de dans naar mensen die normaliter niet met dans in aanraking komen. In 'Zooi' (2005) zette ze vuilnismannen tegenover dansers in een Amsterdamse werf, nu brengt ze dansstudenten van Codarts samen met wegenbouwers en cementdraaiers aan de voet van de BAM-betonfabriek op een Haags industrieterrein.

Vier betonmolens reiken tot in de hemel, bergen zand en grind vormen een Limburgs landschap, een kraan piept en kraakt over een monorail. Alles ademt industriële bedrijvigheid, maar ook oude tijden. Dit terrein moet plaatsmaken voor woningbouw; de 'man in de overall' aan wie 'BAM!' een ode zegt te brengen, wordt schaars.

Goede intenties te over, toch valt 'BAM!' behoorlijk tegen. Mooi aan het eerdere 'Zooi' was dat de vuilnismannen in alles participeerden. Zij máákten de voorstelling, waren één met de dansers. In 'BAM!' ervaren we de twee (!) BAM-medewerkers vooral als stoorzender. In hun terreinwagentje en betonwals jagen ze de dansers voort, maar theatraal stelt hun aandeel weinig voor. Het label 'community arts' dat 'BAM!' van de producenten heeft gekregen is potsierlijk.

De studenten worden door De Châtel in stevig gelid over de vlakte gestuwd. Formaties kruisen elkaar, waaieren uiteen in trio's en kwartetten. Bewegingsmateriaal is gebaseerd op de industrieel werkende mens; er wordt gehamerd, gegraven en met stenen gesjouwd. Maar de interactie met die fenomenale locatie is eendimensionaal, ook al kwam hiervoor kunstenares Wilma Marijnissen aan te pas. De dans blijft - letterlijk - op de vlakte, terwijl wij als publiek tegen die enorme betonfabriek en die kraan aankijken, waarmee, op een enkel doelloos moment na, nauwelijks iets gebeurt.

De dans van De Châtel gaat over contrasten, mens versus machine, passie versus controle. Hier knaagt het gevoel dat er zoveel meer in had gezeten: de kracht van de jonge dansers, dat fantastische, angstaanjagende landschap van de BAM en dat materieel - immens aanwezig - dat schept en maakt, en ook enorme vernietigingskracht in zich draagt.

De grijpmond van de hijskraan braakt aan het einde een berg zand, een danser steekt nietig af tegen de machinerie, zijn oranje overall langzaam bedekt door stuivend stof. Maar deze man is trots! Hij is tenslotte degene die dat joekel bedwingt, ermee bouwt, creëert. Een ontroerend beeld, een ware ode. Maar 'BAM!' is dan allang ten onder gegaan aan zijn eigen potentieel. Zonde, zonde.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden