Obsessief gezond eten is ongezond

Is heel gezond eten een psychiatrische (eet)stoornis?

Een dertigjarige lezer is ongerust over zijn oppas. Die eet sinds een paar maanden louter rauwe groente en fruit en laat alle andere producten links liggen. Wat ze eet moet ze zelf weten. Maar wat haar gezondheid betreft maakt deze lezer zich zorgen: de oppas ziet er met de dag belabberder uit.

Volgens een vriend van de lezer lijdt de oppas aan orthorexia nervosa: obsessief gezond eetgedrag. Een beetje als anorexia en boulimia, met het verschil dat orthorexia niet om de kwantiteit van het eten draait, maar om de kwaliteit - hoe gezonder, hoe beter. Anorexia en boulimia zijn beide hardnekkige eetstoornissen, waar psychiatrische hulp vereist is om weer in het gareel te raken.

Eric van Furth, klinisch psycholoog en hoogleraar eetstoornissen bij het Leids Universitair Medisch Centrum, doet al jaren onderzoek naar eetstoornissen. De term werd 'slim bedacht' door de Amerikaanse diëtist en alternatief arts Steven Bratman. Hij zag eind jaren negentig veel mensen in zijn omgeving doorslaan in hun interesse voor gezond voedsel. Hij schreef er een boek over en noemde het verschijnsel 'orthorexia nervosa', legt hij uit. "Het klinkt als een officiële medische diagnose. In werkelijkheid is het een verzonnen term."

Sla het psychiatrisch handboek er maar op na: orthorexia nervosa wordt niet erkend. Het heeft geen specifieke ziektesymptomen en de beperkingen zijn niet sterk genoeg om van een stoornis te spreken, zegt Van Furth. "Zelfs al eet je obsessief gezond, wat behoorlijk ongezond kan zijn, je verliest geen vrienden. Je blijft werken en raakt niet in een sociaal isolement. Ik heb nog nooit een orthorexia nervosa-patiënt gehad."

Of orthorexia kan leiden tot boulimia of anorexia is nog nooit onderzocht. Wel kan Van Furth zich voorstellen dat mensen die obsessief gezond eten een risicogroep vormen. "Een hoog streefniveau, onzekerheid, een laag zelfbeeld, gecombineerd met een overmatig fixatie op gezond eten kunnen leiden tot een eetstoornis." Volgens hem is orthorexia nervosa een 'tijdelijke' sociale trend. "Mensen hebben rare gewoontes, overmatig gezond eten is daar een van," stelt hij. "Na een tijdje zijn ze het beu en zitten ze weer met een zak chips op de bank voor de tv."

Zelf een vraag insturen? Mail: gezondheid@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden