Obama geen ster in Polen

Lech Walesa en andere vips ontbreken bij bezoek Amerikaanse president

Geen drukte, weinig wuivende Amerikaanse vlaggetjes, geen menigte om de gepantserde limousine van de Amerikaanse president Obama welkom te heten.

De Poolse 24-uurs zenders deden hun best de lege straten uit te leggen: "De Polen zijn er al aan gewend dat de groten der aarde af en toe langskomen." Dat kon echter niet verhullen dat Obama in Ierland en Groot-Brittannie een stuk enthousiaster werd onthaald dan zaterdag in Polen.

Ook het andere argument om de lauwe ontvangst te rechtvaardigen, klonk nogal geforceerd: "We hadden geen lijstje met dingen die we moesten regelen."

Lijstjes waren er namelijk genoeg: de winning van Pools schaliegas door Amerikaanse bedrijven; plannen voor een anti-raketsysteem; de samenwerking in Afganistan; het afschaffen van Amerikaanse visa voor Polen; de komst van Amerikaanse F-16's naar Polen; de Poolse hulp bij het democratiseringsproces in Noord-Afrikaanse landen.

Dat laatste onderwerp bleek Obama het meest te interesseren. Amerika zit in zijn maag met de revoluties in de Arabische wereld. De voormalige Oostblokkers hebben ervaring met de overgang van dictatuur naar democratie.

Zeventien Oost-Europese staatshoofden en regeringsleiders wachtten op de Amerikaanse president in de zaal waar in 1955 het Warschau-pact werd ondertekend - het militair bondgenootschap van communistische landen in Oost-Europa dat tot 1991 heeft bestaan. In dezelfde zaal vonden in 1989 de ronde-tafelonderhandelingen plaats tussen het Poolse regime en de oppositie, die het einde van het communisme inluidden.

Polen heeft al eerste stappen gezet om 'transitie-ervaring' naar Noord-Afrika te exporteren. Minister van buitenlandse zaken Rados¿aw Sikorski vloog naar Benghazi om de Libische opstandelingen namens de EU te vertellen dat zij door Brussel worden erkend als 'rechtmatige gesprekspartner'.

Kort daarvoor vloog voormalig vakbondsleider Lech Walesa naar Tunis, waar hij erop aandrong dat Tunesië zich niet moet laten leiden door wraakgevoelens, dat het mensen van het ancien regime niet moet uitsluiten en dat de basis onder de nieuwe democratie zo breed mogelijk moet worden gemaakt.

Walesa kwam zaterdag echter niet opdagen om de Amerikaanse president een hand te geven. "Ik had niets om over te praten met Obama. Het ging alleen maar om een mooie foto, maar ik heb foto's genoeg," aldus het symbool van de strijd tegen het communisme.

Ook het gezicht van de economische transitie, Leszek Balcerowicz, liet verstek gaan. Hij gaf de voorkeur aan de top van de G-30, een groep intellectuelen, waarin hij de enige vertegenwoordiger uit Oost-Europa is.

Het is een publiek geheim dat Oost-Europa een voorkeur heeft voor presidenten van Republeinse snit, die de potentiële dreiging van Rusland serieus nemen, de Navo naar het oosten willen uitbreiden en een anti-raketschild wilden bouwen in Polen en Tsjechië.

Anders dan in West-Europa, heeft Obama, een Democraat, in Polen geen sterrenstatus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden