Obama gebruikt zo nodig veto om akkoord te redden

Republikeinen: Deal ondermijnt veiligheid VS

Wereldwijd zijn de reacties op de atoomdeal vooral positief. Van Brussel tot Moskou en van Peking tot Teheran noemen politiek leiders het akkoord een overwinning van de diplomatie. Afkeuring klinkt in Israël, en bij Amerikaanse Republikeinen.

Obama: Goed voor de vrede

De Amerikaanse president Barack Obama is tevreden met het akkoord. Iran kan nu geen kernwapens meer maken, zei hij, en zo is een nucleaire wapenwedloop in het Midden-Oosten voorkomen. Het was 'onverantwoord' geweest om het overleg te laten mislukken, zei hij, omdat de kans op oorlog in de regio dan alleen maar was vergroot. Obama zal in het Congres zijn veto gebruiken als dat nodig is om het akkoord te redden, waarschuwde hij. Hij weersprak met klem het verwijt dat de onderhandelaars naief zouden zijn geweest en dat ze door Iran zouden zijn misleid. "Deze deal is is niet gebaseerd op vertrouwen", zei hij, "maar op controles".

Republikeinen: Gevaarlijke deal

Amerikaanse Republikeinen hebben felle kritiek op de deal. Zo zei de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, John Boehner: "In plaats van de verspreiding van kernwapens in het Midden-Oosten te stoppen, is het waarschijnlijk dat dit akkoord leidt tot een wereldwijde kernwapenwedloop". De Republikeinse presidentskandidaat Marco Rubio vreest dat het akkoord de 'nationale veiligheid' van de VS ondermijnt, omdat Iran toch wel doorgaat met het ontwikkelen van kernwapens, het bedreigen van Israël en het steunen van terrorisme. Zijn concurrent Lindsey Graham noemde het akkoord 'mogelijk een doodvonnis voor Israël'.

Assad: Belangrijke omslag

President Assad van Syrië sprak gisteren van 'een belangrijke omslag in de geschiedenis van Iran, de regio en de wereld'. De Syriër, een bondgenoot van Iran, vertrouwt erop dat de Iraniërs dankzij het akkoord zullen meewerken aan de bestrijding van opstandelingen in de regio, en aan de vorming van vrede en stabiliteit.

Poetin: Wereld kan opgelucht zijn

Het atoomakkoord is 'een stevige keuze voor stabiliteit en samenwerking', aldus de Russische president Vladimir Poetin. "De wereld kan opgelucht ademhalen." Voor Rusland is de deal gunstig. Poetin voorziet een vruchtbare samenwerking met Iran op het gebied van nucleaire technologie, waarvan Rusland veel in huis heeft. Daarnaast kan Iran wat Poetin betreft een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van terrorisme in het Midden-Oosten. Overigens is Iran al maanden betrokken bij de strijd tegen Islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië.

De Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov concludeerde dat de Amerikaanse plannen voor een 'raketschild' in Oost-Europa nu de prullenbak in kunnen. Dat schild was immers alleen bedoeld om eventuele raketten uit Iran te onderscheppen, en had volgens de VS niets te maken met de spanningen tussen het Westen en Rusland.

Netanyahu: Historische fout

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de overeenkomst een 'historische fout'. Hij zei dat de wereld 'veel gevaarlijker' is geworden. De premier verwacht dat het regime in Teheran zal blijven streven naar een kernwapen en zal blijven dreigen met de vernietiging van Israël.

Dankzij de deal kan Iran binnen tien à vijftien jaar een atoomwapen maken, denkt Netanyahu. En als het land de afspraken schendt, kan het zelfs nog sneller. Nu de embargo's tegen Iran wegvallen, komen er volgens Netanyahu bovendien miljaren euro's vrij voor Irans steun aan terrorisme, en voor de oorlogsmachinerie van het land. De Amerikaanse president Obama probeerde Netanyahu gisteravond per telefoon gerust te stellen: het akkoord was noodzakelijk, maar doet volgens Obama niets af aan het feit dat ook de VS bezorgd blijven over Irans dreigementen aan het adres van Israël en over Irans steun voor terreur.

Koenders: Belangrijke mijlpaal

Bert Koenders, de Nederlandse minister van buitenlandse zaken, vindt het nucleaire akkoord een 'belangrijke mijlpaal'. "Op deze manier kan een einde worden gemaakt aan een van de grootste veiligheidsdreigingen van dit moment." De minister hoopt dat de relatie tussen Iran en de internationale gemeenschap nu zal verbeteren.

Cameron: Iran wint economisch

Volgens de Britse premier David Cameron maakt de 'historische deal' de wereld een stuk veiliger. Hij verwacht dat Iran er economisch veel profijt van krijgt, zolang het land zijn beloftes waarmaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden