Nyfer heeft nooit beweerd dat Betuwelijn onmisbaar is

Michiel Roscam Abbing en Johan de Bruin delen onze analyse van de moeizame besluitvorming over nieuwe infrastructuur (Podium, 10 oktober, Betuweroute dankzij 'listig cijferen' van Bomhoff). Commerciële bureaus komen met frivole schattingen van de vele banen die zouden worden gecreëerd bij ieder nieuw project. Zulke slecht onderbouwde pleidooien zouden minder ernstig zijn wanneer grote projecten voor een flink deel of helemaal voor eigen inkomsten kunnen zorgen.

E.J. BOMHOFF

Ons onderzoeksinstituut Nyfer pleit voor nieuwe mogelijkheden om 'geld uit de grond' te halen met juridische of fiscale instrumenten. Het is toch van de gekke dat als de gemeenschap een nieuwe zweeftrein aanlegt, toevallige grondeigenaren (of minder toevallige speculanten) alle winst opstrijken wanneer hun grond bij een toekomstig station meer waard wordt.

Maar Roscam Abbing en De Bruin beweren in hun stuk tegelijkertijd dat Nyfer zich aan dezelfde twijfelachtige berekeningen schuldig maakt als de commerciële bureaus. Dat is een vergissing. Nyfer heeft nog nooit een bewering gedaan in het genre 'De Betuwelijn is goed voor x banen'. Omdat Roscam Abbing en De Bruin toch verwijzen naar ons Betuwelijn-rapport - maar dat kennelijk niet goed hebben gelezen - volgt hier een korte inhoud daarvan. Wij laten zien hoe in het algemeen infrastructuur goed is voor de economische ontwikkeling. Landen die veel investeren in weg, vliegveld en spoor hebben een sterkere economische groei dan landen die het transportnet verwaarlozen. Daarom bekritiseren wij in ons rapport het Centraal Planbureau (CPB) dat lange tijd volhield dat extra wegen of spoorbanen nauwelijks nuttig waren voor de economie. Mede als gevolg van onze kritiek heeft het CPB vorig jaar de oude analyse laten varen (lees het economenblad ESB van 4 juni 1997 voor het debat tussen Nyfer en CPB).

Met de kritiek op het CPB stelt Nyfer dus weliswaar dat in het algemeen projecten als de Betuwelijn of de Hoge Snelheidslijn nuttig zijn voor de economie, maar daarmee staat nog niet vast dat de Betuwelijn behoort tot die projecten die echt belangrijk zijn voor onze toekomst. Dat zal altijd onzeker blijven vanwege ontwikkelingen in de transportsector. Vervoer van containers per binnenschip naar Duitsland vereist nu nog kostbare overslag op een vrachtauto voor de verdere reis, maar misschien wordt dat nog wel goedkoper. Dienstregelingen voor transport over het spoor zijn nu nog slecht afgestemd, maar dat kan verbeteren zodat een container straks snel en milieuvriendelijk per spoor van Rotterdam naar Milaan reist. En de overheid kan bewust besluiten om net als in Zwitserland en Oostenrijk het wegvervoer duurder te maken om zo het milieu te ontlasten.

Nyfer heeft in het Betuwelijn-rapport uit 1995 daarom een hoofdstuk opgenomen over de onzekere aspecten van het investeren in zo'n duur project. Wij benadrukken daar dat Rotterdam vele jaren marktaandeel heeft verloren in de containers aan andere havens en dat de Betuwelijn een soort verzekering kan zijn tegen nog meer verlies aan marktaandeel. De berekeningen laten zien dat het tempo waarin Rotterdam terrein dreigt te verliezen, al zo hoog is dat een grote investering waarschijnlijk niet te veel uitstel kan dulden.

Roscam Abbing en De Bruin hebben alle recht om tot een andere conclusie te komen. Maar het is goedkoop om opponenten aan te vallen met de onbewezen stelling dat ze hun oren laten hangen naar de wensen van een belanghebbende gemeente, in dit geval Rotterdam. Zo'n beschuldiging is makkelijk gemaakt maar geen substituut voor een serieuze studie van de argumenten. Bovendien is Nyfer een strikt onafhankelijk instituut dat uitsluitend geld accepteert wanneer ministerie of gemeente die onafhankelijkheid respecteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden