Naschrift

Nyantika Maiyoro (1931-2019) was de geestelijk vader van de Keniaanse langeafstandslopers

Nyantika Maiyoro op zijn sterfbed. Beeld *

Sport was zijn leven en dan vooral de atletiek. Hij maakte zelfs school niet af om zich helemaal te wijden aan zijn carrière als langeafstandsloper. 

Zijn harde werken werd in 1956 beloond toen hij het eerste Keniaanse team leidde dat aan de Olympische Spelen deelnam, weliswaar toen nog onder de vlag van de Britse koloniale overheerser.

Nyantika Maiyoro voelde zich het meest thuis op de 3000 en 5000 meter. Hij trainde dagelijks in de groene, vruchtbare heuvels van Kisii, zijn geboortestreek in het zuidwesten van Kenia. Bij wedstrijden in eigen land won hij meestal. Maiyoro debuteerde internationaal in 1953 in Madagaskar tijdens wedstrijden voor atleten uit landen rond de Indische oceaan. Hij begreep niet helemaal de procedure, waardoor hij te laat startte. Andere lopers hadden er al bijna honderd meter op zitten toen hij eindelijk, op blote voeten, aan de race begon. Toch won hij overtuigend de 3000 meter.

Een jaar later nam Maiyoro voor het eerst deel aan een wedstrijd in Europa, waar hij in Londen op de 5000 meter startte. Hij verbaasde zijn concurrenten en het publiek door vanaf het startschot een enorm hoog tempo aan te houden. In de laatste ronde vertraagde hij echter en twee atleten gingen hem voorbij. Hij moest genoegen nemen met de derde plaats maar hij was het gesprek van de dag.

Het blad Atletics Weekly schreef over zijn race: "Nooit meer mogen we denken dat mensen van kleur niets presteren boven de 1500 meter". Maiyoro was een van de eerste Afrikanen die internationaal presteerden op de lange afstanden. In die tijd gaven hardlopers van het continent de voorkeur aan korte afstanden.

De toenmalige kolonie Kenia deed in 1956 voor het eerst mee aan de Olympische Spelen, in Melbourne. Het team bestond uit Maiyoro en nog twee andere sporters. Medailles haalden geen van drieën in Australië. Toch was Maiyoro dik tevreden met zijn zevende plaats op de 5000 meter.

Vier jaar later bij de Spelen in Rome bestond het Keniaanse team al uit negen man. Ook toen viel Maiyoro niet in de prijzen maar Kenianen waren trots op hem en jongeren begonnen zich te interesseren voor de lange afstanden. Hij wordt dan ook gezien als de vader van de Keniaanse langeafstandslopers die internationale faam hebben opgebouwd.

In 1964, een jaar na Kenia's onafhankelijkheid, stopte Maiyoro met de actieve sport. Hij werd verantwoordelijk voor sportzaken in zijn geboortestreek en later manager van het Kisii-gemeentestadion. Ook begon hij te boeren op een stuk land van 15 hectare dat hij cadeau had gekregen van Kenia's eerste president Jomo Kenyatta.

Hij presteerde in de landbouw minder goed dan in de sport. Zijn oogsten brachten weinig op en zijn salaris als stadionmanager was nauwelijks genoeg voor zijn twee vrouwen en twaalf kinderen. Na zijn pensionering in 2002 werd zijn financiële situatie er niet beter op.

Hij begon te kwakkelen met zijn gezondheid en in 2014 moest hij worden opgenomen in het ziekenhuis. Eenmaal opgeknapt liet de ziekenhuisleiding hem niet gaan en 'gijzelde' hem tot hij de rekening van 390 euro had betaald. Familie en vrienden lukte het om bijna het hele bedrag bijeen te sprokkelen. Het ziekenhuis schonk hem de laatste 70 euro, tenslotte was hij een Keniaanse sportheld.

Begin dit jaar kreeg Maiyoro ademhalingsproblemen. Hij werd opgenomen in het staatsziekenhuis in Kisii maar al na enige tijd haalde zijn familie hem weer naar huis omdat het verplegend personeel was gaan staken. Zijn toestand verslechterde echter en hij werd naar een privé-ziekenhuis gebracht waar hij na enige tijd overleed. Opnieuw kon de familie de opnamekosten niet betalen. Het nationale olympische comité heeft beloofd de rekening te betalen als huldebetuiging aan Maiyoro, die Kenia op de atletiekkaart zette.

Nyantika Maiyoro werd in 1931 geboren in Kiogoro (hij wist zijn exacte geboortedatum niet) en overleed op 24 februari 2019 in Kisii.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden