Nutteloos werk maakt leraren ziek

"Eindeloos toetsen, registreren, overleggen over alle 'kinderen met een uitdaging', weer een nieuwe lesmethode, nascholen, het is lang niet altijd even nuttig."Beeld Hollandse Hoogte / Joost van den Broek

De discussie over salaris in het onderwijs gaat ten koste van de echte problemen die moeten worden aangepakt, vindt universitair docent en huisarts Pieter Barnhoorn.

Docenten in het basisonderwijs (PO) en het voortgezet onderwijs (VO) hebben hun loopgraven betrokken. 

Wijnand Rietman, van het VO, vond het inkomensverschil tussen PO en VO volkomen gerechtvaardigd (Opinie, 20 juli). Hanneke de Frel, van het PO, betoogde het tegenovergestelde (Opinie, 6 augustus). Het is jammer dat (het verschil in) salariëring dé twistappel is geworden.

Het was dan ook niet de reden van de staking in het PO onlangs. Sterker, door nu de discussie te reduceren tot alleen geld, komt het maatschappelijk draagvlak voor eventuele vervolgacties in gevaar. Terwijl draagvlak creëren een van de doelen was, volgens de actiegroep PO in Actie.

Natuurlijk is het salaris in het PO te laag. En natuurlijk is de discussie over het verschil met het VO geoorloofd. Maar de echte problemen in het onderwijs blijven, door te focussen op geld, onbenoemd. Een hoger salaris kan de status van het leraarschap doen stijgen. Het huidige salaris verklaart echter onvoldoende waarom één op de vier basisschoolleraren kampt met burn-outklachten. En het verklaart al helemaal niet waarom dit percentage hetzelfde is in het VO. Het hele onderwijs is ziekmakend geworden.

Werkdruk was terecht ook inzet van de staking. Burn-out wordt echter zelden alleen veroorzaakt door hoge werkdruk en ook niet door hard werken. Oorzaak is veeleer een gevoel van nutteloosheid, in de spreekkamer vaak vertaald als: "Waar doe ik het allemaal voor?" Eindeloos toetsen, registreren, overleggen over alle 'kinderen met een uitdaging', weer een nieuwe lesmethode, nascholen, het is lang niet altijd even nuttig. Vaker zijn deze tijd en energie slurpende activiteiten uiting van controle-dwang. Docenten krijgen niet het basisvertrouwen dat ze verdienen en nodig hebben om rustig te kunnen werken.

Die controledwang, regeltjes en vinkjeszetterij beperkt zich helaas niet tot het PO. Ook de VO-docenten en zelfs de universitair docenten krijgen steeds minder vertrouwen, zich uitend in meer managers, meer controle en minder vrijheidsgraden.

De echte problemen in het onderwijs reiken dus verder dan het PO en zijn niet te reduceren tot (verschillen in) salaris. Laten we derhalve samen optrekken in het onderwijs om de echte problemen aan te pakken in plaats van elkaars salaris te bevechten. Meer geld voor zowel PO als VO is niet meer dan een voorzichtig begin en zeker niet de kern van de zaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden