Nuon haalt groene energie uit gure plek in Noorwegen

Nuon wekt boven de poolcirkel windenergie op om als groene stroom in Nederland te verkopen. Voor de miljoeneninvestering dreigt gevaar, nu het kabinet vraagtekens plaatst bij de subsidies op groene stroom.

HAVOYSUND - 'Shell' staat er geschilderd op een opslagtank aan de kade van het Noorse Havoysund. 'Díe jongens zitten overal', zegt Seb Walhain, handelaar in groene energie bij het Nederlandse stroombedrijf Nuon. Maar Walhain mag niet klagen: ook Nuon timmert aan de weg in het noordelijke puntje van Noorwegen. De Nederlanders hebben samen met de Noorse energiereus Norsk Hydro een windpark gebouwd op een rotsplateau bij het vissersdorp aan de Barentszee.

Walhain is verantwoordelijk voor de groene zakelijke markt bij de elektriciteitsmaatschappij; hij handelt in wind, zon, waterkracht en biomassa. Hij rekent erop binnenkort voor Nederlandse klanten Noorse elektriciteit te kunnen importeren die schoon is opgewekt.

In Nederland neemt de vraag naar groenstroom toe (de stroomleveranciers hebben samen al meer dan een miljoen groene klanten), maar stuit de aanleg van windparken steeds vaker op verzet. Nee, dan Noorwegen, waar de overheid met gulle hand de ontwikkeling van windenergie stimuleert.

Er staat een briesje. Havoy gav len, het windpark, biedt in de mist de aanblik van een galgenveld. In groepen van vier staan de zestien turbines opgesteld. Een Duits bedrijf is sinds mei dag en nacht in de weer geweest om de molens op te richten. Het is een kolossale klus: de windmachines verheffen zich tachtig meter in de lucht, de wieken hebben stuk voor stuk een lengte van veertig meter, een gevaarte weegt alles bij elkaar 270 ton.

De molens hebben gezamenlijk een vermogen van 40 megawatt, genoeg om zo'n 36000 Nederlandse huishoudens voor een jaar van elektriciteit te voorzien. Nuon heeft ruim veertig miljoen euro in de Noorse windmolens gestoken en daarmee een meerderheidsaandeel in het 'Arctic Wind'-project.

Het is niet voor het eerst dat Nuon windmolens neerzet in het buitenland -ook in Duitsland, Spanje, India en China staan Nuon-turbines-, maar niet eerder werd een zo gure plek uitgekozen voor het opwekken van windenergie. De reden: het gebied is windrijk, met hoge windsnelheden. De stormen zijn er niet zo hevig en de temperaturen niet zo extreem laag dat de machinerie spaak loopt.

,,Vroeger was ik een echte milieufreak'', zegt handelaar Walhain, die in heel Europa groene energie koopt en verkoopt. ,,Maar ik ben er wel achter gekomen dat je in deze business winst moet maken.''

De risico's verbonden met de miljoeneninvestering in Noorse poolwind zijn niet te verwaarlozen. Iedereen weet dat een elektriciteitsmaatschappij alleen in Noorwegen zal durven investeren omdat de Nederlandse belastingdienst groenestroomklanten de ekotaks teruggeeft. Als groene stroom duurder wordt dan gewone, grijze stroom dan zullen consumenten waarschijnlijk en masse weer voor hun portemonnee kiezen.

Sinds het politieke klimaat in Nederland is omgeslagen, is die vrees gegrond. In het regeerakkoord van het kabinet-Balkenende worden kanttekeningen geplaatst bij de houdbaarheid van de regulerende energiebelasting. Uit officiële cijfers blijkt dat alleen al het afgelopen halfjaar 170 miljoen euro aan Nederlandse subsidiegelden is weggelekt naar buitenlandse stroomproducenten.

,,Ik kan me niet voorstellen dat de regeling in haar geheel verdwijnt'', zegt Marjolein Quené, manager duurzame energie van Nuon. Is het niet zo dat de Europese ministerraad in een richtlijn heeft vastgelegd dat in 2010 de Europese energieconsumptie voor 12 procent 'groen' moet zijn? Dan kan een enkel windpark geen kwaad. ,,Een overheid zal ook moeten kijken naar de milieuwaarde van de investeringen die wij doen.'' Dankzij de handel in groencertificaten (die staan voor eenheden schoon opgewekte elektriciteit), wordt immers de uitstoot van broeikasgassen beperkt.

De bevolking van Havoysund trekt zich nergens iets van aan. In de haven liggen olielekkende bootjes, slingeren plastic zakken en klinkt het scheurende geluid van een motor. Sinds de bouw van de windmolens is begonnen, heeft de plaatselijke benzinepomp dubbele omzet gedraaid. De kwallen die zich in de heldere, algenvrije Barentszzee aan de oppervlakte vertonen, zijn reusachtig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden