Nuis speelt hoofdrol in strijd tussen goed en slecht

wantrouwen Falend beleid leidt ertoe dat het schaatsen steeds meer wordt beheerst door doping. Voor Kjeld Nuis rest vooralsnog slechts sportieve wraak.

Kjeld Nuis (27) won nog nooit een grote mondiale prijs. Hij moet zich, zoals afgelopen weekeinde op de 1000 meter in Harbin, vooralsnog tevredenstellen met triomfen in de wereldbekerwedstrijden. Ook toen dit grote talent zichzelf in maart uitriep tot wereldkampioen sprint, leidde dat niet tot een werkelijke troonsbestijging.

Schaatsen werd lang beschouwd als een schone rots in een door doping vergeven branding. Daarmee werd gemakshalve voorbijgegaan aan het tijdperk waarin vrouwen uit de DDR gespeend van enige techniek de sport met farmaceutisch gekweekte kracht beheersten. Recenter werden slechts wenkbrauwen gefronst bij overtredingen van jonge Russische talenten, afgedaan als jeugdzonden.

Die naïeve onschuld is het schaatsen dit jaar definitief kwijtgeraakt. Sterker, het schaatsen is vergiftigd met een snel geworteld wantrouwen dat het sterkst wordt uitgesproken door Kjeld Nuis. De Nederlander had twee jaar lang de suprematie van het Russische sprintfenomeen Pavel Koelizjnikov met het volste respect geaccepteerd. Een positieve test van de Rus in maart is weliswaar teruggedraaid, de woede om vermeend bedrog is niet bekoeld.

Volgens een (nog niet voltooid) onderzoek van een onafhankelijke commissie van het wereldantidopingagentschap Wada staat in Rusland schaatsen zesde in de rangschikking van olympische sporten met verdoezelde positieve dopingtesten. Kunstrijden, shorttrack en langebaanschaatsen zijn betrokken (geweest) bij een door de Russische overheid gestuurd dopingprogramma, dat zich uitstrekt over een groot deel van de nationale topsport. De testen zijn (nog?) niet aan namen gekoppeld.

Op die vanaf 2015 uitgeslagen brand gooide Wada begin dit jaar extra olie. Opvallend vaak dook het medicijn meldonium, een middel ter bestrijding van hartproblemen, bij dopingcontroles op, vooral bij Russische sporters. Onder het motto 'baat het niet, dan schaadt het misschien' werd het middel vanaf 1 januari op de dopinglijst geplaatst. Waarbij werd verzuimd na te gaan wanneer de sporen van meldonium uiterlijk uit het lichaam zijn verdwenen.

Een onwaarschijnlijk groot aantal positieve testen was het gevolg, met onder anderen grote kampioenen uit de drie voornoemde schaatsdisciplines. Onder hen de op snelheid onverslaanbare Koelizjnikov, kort tevoren wereldkampioen geworden in de sprintvierkamp, op de 500 en de 1000 meter. Nuis, op het WK sprint achter hem tweede, sprak harde woorden over zijn concurrent en rekende zichzelf al rijk met de wereldtitel.

Voor Koelizjnikov dreigde een levenslange schorsing, hij was immers al eens betrapt tijdens de WK junioren. Net als bij de meeste andere Russische topsporters/hartpatiënten met een meldonium-verleden, werd zijn voorlopige schorsing ongedaan gemaakt. Dat besluit van het Wada heeft het wantrouwen bij pleiters voor een schone sport niet weggenomen. Dat is niet verwonderlijk, nu gebleken is dat zelfs met dopingcontroles tijdens Olympische Spelen (met Sotsji 2014 als bewijs) naar hartelust kon worden gemanipuleerd. En hoe lang niet werden alarmerende berichten over een Russisch dopingsysteem genegeerd?

De verantwoordelijken bij Wada en het IOC houden hun stoel onverminderd warm. De invloed van sporters reikt niet veel verder dan een sportief antwoord. Dat had Nuis tijdens de eerste wereldbekerconfrontatie zaterdag in Harbin in een direct duel met Koelizjnikov klaar. De vuist ballend en omkijkend trok hij vlak na de finish de spreekwoordelijke lange neus naar zijn verslagen opponent. Vorig jaar had hij Koelizjnikov tijdens het WK sprint in Seoul op de 1000 meter al tweemaal verslagen, maar was dat niet genoeg voor de eindzege. Op de WK afstanden moest hij op die afstand buigen. Net als voor die andere Rus Denis Joeskov, van wie hij ook op de 1500 meter verloor.

In Harbin was Nuis hard voor zijn opponent: "Ze hadden die gast alles moeten afpakken. (...) Dat hele schaatsen in Rusland klopt niet. (...) Ik heb absoluut geen respect meer voor hem." Koelizjnikov, in Harbin wel winnaar op de 500 meter, sloeg in een Russische krant verbaal terug: "Het is makkelijker een excuus te hebben, dan toegeven dat je op waarde bent geklopt. (...) Gisteren prezen ze mij om mijn techniek, vandaag zou het uit een pilletje komen."

Formeel zijn de Russen onschuldig tot het tegendeel is bewezen. In het bekoelde schaatsklimaat, waarin de Russen zich zoals in de oude communistische tijden afzonderen, voelt het in vele harten anders. Nuis, begrijpelijk gefrustreerd, verwoordt als een van de weinigen openlijk dat gevoel. Waarbij hij zich zegt te realiseren dat te hoog oplopende emoties daarover zijn valkuil kunnen zijn.

In Harbin won hij een onbetekenende slag. In Calgary (WK sprint), Pyeongchang (volgend jaar WK afstanden) en op de Winterspelen van 2018 wacht de sportieve oorlog. Die zal ongetwijfeld worden opgeklopt tot tweestrijd tussen goed en slecht.

undefined

Kramer maakt ook mondiaal indruk op 1500 meter

Na een lange periode van afstand houden, excelleert Sven Kramer weer op de 1500 meter. Eind vorige maand was hij als een debutant zo blij met zijn nationale winst tijdens de strijd om de KNSB Cup in Groningen. Na acht jaar boekte hij gisteren in Harbin weer een internationale triomf op de metrische mijl.

Na zijn enige twee eerdere overwinningen, in 2007 en 2008, groeide bij Kramer even de droom van grotere olympische mogelijkheden. Maar al snel bleek dat de benodigde snelheid op de 1500 meter het duurvermogen op zijn eigenlijke domein, de vijf en tien kilometer, negatief beïnvloedde.

Op de 1500 meter was klein onderhoud noodzakelijk, gezien zijn allround ambities, verder deed hij er afstand van. Na zijn revival in Groningen concludeerde hij: "Als ik het loslaat, komt het misschien wel meer naar me toe." Toen voelde hij er nog niets voor om de afstand weer op te nemen in zijn olympisch pakket.

Gisteren maakte hij indruk door met 1.46,79 de Russische wereldkampioen Denis Joeskov (1.47,46) op grote afstand te houden. Kjeld Nuis won in de B-divisie de 1500 meter in 1.47,38.

De 1500 meter voor vrouwen leverde twee medailles op. Achter de Amerikaanse Bergsma-Richardson (1.57,00) eindigde Marrit Leenstra als tweede en Ireen Wüst als derde. Op de achtervolging won Oranje twee keer goud.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden