Nucleair akkoord met Iran dreigt in te storten

De Iraanse president Hassan RohaniBeeld AFP

De Iraanse regering voelt zich niet langer gebonden aan alle delen van het nucleaire akkoord, nu Amerika de duimschroeven aandraait. 

De internationale atoomdeal met Iran dreigt compleet in te storten. Nadat Amerika zich vorig jaar eenzijdig terugtrok uit het nucleaire akkoord tussen Iran en een groep machtige landen, wil Iran zelf nu de deal aanpassen. Teheran heeft de andere ondertekenaars - Rusland, China, Frankrijk, Groot-Brittannië, de EU en Duitsland - 60 dagen de tijd gegeven om in te stemmen met een wijziging van het akkoord, anders gaat het land weer uranium verrijken naar een hoger niveau. Ook zal Iran niet langer meewerken aan het ombouwen van zijn nucleaire reactor in Arak.

Provocaties

De dreigementen komen niet geheel onverwacht: de Iraniërs lieten maandag weten dat zij woensdag met een ferme reactie zouden komen op de Amerikaanse provocaties. 8 mei is een symbolische datum, want het valt precies een jaar nadat Amerika zich terugtrok uit het akkoord. De Iraanse president Hassan Rohani maakte in een speech op de nationale televisiezender bekend wat voor aanpassingen hij wenst. Hij eiste onder meer harde garanties van de andere ondertekenaars dat de Iraanse ‘olie- en bankensector’ beschermd worden tegen Amerikaanse sancties.

De Amerikaanse sancties richten zich niet alleen tegen Iran, maar ook tegen landen en bedrijven die Iraanse olie importeren en zaken doen met Iraanse banken. Ook Europese landen en bedrijven riskeren boetes in Amerika, waardoor zij uit vrees geen nieuwe investeringen doen in het land of zelfs gedane investeringen terugtrekken. En dat terwijl Iran zich volgens de VN keurig houdt aan het akkoord.

Volgens de afspraken in het nucleaire akkoord zouden de sancties tegen Iran juist opgeheven of verlicht moeten worden. Maar nu Iran gestraft wordt, ondanks zijn medewerking, dreigt het land dus een eigen koers te gaan varen. De Iraanse buitenlandminister Javad Zarif schreef op Twitter dat het ‘geduld’ van Iran na een jaar op is, en dat de tijd dringt voor andere landen om het akkoord te redden.

‘ Onverantwoord’

Een aantal ondertekenaars van het akkoord reageerde woensdag al op het dreigement van Iran. De Franse defensieminister Florence Parly zei dat ‘niets slechter is dan wanneer Iran zelf dit akkoord opzegt’. Ze waarschuwde Teheran dat het nieuwe sancties riskeert als het aan de deal sleutelt. De toon bij de Russen was heel anders: de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov beschouwt ‘het onverantwoorde gedrag’ van Amerika als de bron van de crisis. Lavrov ontmoet woensdag zijn Iraanse collega om de ‘onacceptabele situatie’ te bespreken. De Chinezen hielden het traditioneel bij een lauwe reactie, en riepen alle partijen op om zich aan de deal te houden.

De Amerikanen zetten ondertussen hun harde lijn tegen Iran onverminderd voort. Eerder deze week stuurde de VS een vliegdekschip naar de Perzische Golf, en dinsdag maakte het Pentagon bekend dat het ook B-52-bommenwerpers meestuurt. Buitenlandminister Mike Pompeo, die onderweg was naar Duitsland voor een ontmoeting met bondskanselier Angela Merkel, zegde zijn bezoek plotseling af, om woensdag op te duiken in Irans buurland: Irak. Vanuit Bagdad waarschuwde Pompeo Iran ‘om nog eens twee keer na te denken’ voordat het land aan de Amerikaanse belangen komt.

Lees ook:

Als het om Iran gaat, is Trump onvermurwbaar

De Amerikaanse regering zoekt opnieuw de confrontatie met Iran

Trump knijpt Iran de keel dicht door het afsnijden van de olie-export

‘Iran krijgt te maken met ‘strengere sancties dan ooit’, zei Donald Trump woensdag in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in New York. De Amerikaanse president lijdt aan ‘zwakte van het verstand’, vertelde zijn Iraanse collega Hassan Rohani eerder in de Algemene Vergadering. President Trump snapt niks van een ‘complexe en onderling verbonden wereld’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden