Nu schooladviezen soms onbetrouwbaar blijken, bewijst Citotoets zijn nut

Schooladviezen blijken op nogal wat scholen stelselmatig te hoog of te laag uit te vallen, blijkt uit onderzoek van de Onderwijsinspectie. Zo zijn er scholen waar meer dan de helft van de leerlingen van hun onderwijzer een advies voor een hoger type voortgezet onderwijs krijgt dan de Citotoets aangeeft. Op andere scholen zijn de adviezen die de leerkrachten geven juist stelselmatig lager dan de Citoscore.

Dat is niet goed, want dat betekent dat de voor een kind zo belangrijke keuze voor een school in het voortgezet onderwijs is gebaseerd op stelselmatige overschatting of onderschatting door zijn onderwijzer. Nog erger is dat het ertoe blijkt te doen waar het kind naar school gaat. In Friesland zijn veel onderwijzers te bescheiden als ze hun leerlingen een vervolgschool adviseren, want de Citoscores vallen daar op een derde van de scholen vaak hoger uit dan het advies dat de school geeft. In de grote steden in het westen is het omgekeerd; daar adviseren nogal wat onderwijzers een hoger schooltype dan de kinderen volgens Cito aankunnen.

Deze in opspraak geraakte adviezen van de school worden nog belangrijker, nu de Citotoets vanaf 2015 pas vanaf april wordt afgenomen. Het advies van de onderwijzer zal hierdoor meer gewicht krijgen.

Het is dan ook hard nodig dat de Onderwijsinspectie de schooladviezen gaat onderzoeken. Zijn deze gebaseerd op wat de onderwijzers in de loop der jaren te weten zijn gekomen over hun leerlingen? Of zijn het adviezen uit de losse pols, waarbij onbedoeld ook een accent, kleding, of druk van de ouders meespelen?

Als hulpmiddel bij de schoolkeuze blijft de Citotoets zinvol. Een onafhankelijke, zo objectief mogelijke meting van wat een leerling kan, is zinvol bij de schoolkeuze, zeker als het schooladvies onbetrouwbaar blijkt. Natuurlijk kan een kind net een slechte dag hebben als het de Citotoets moet maken. Die ene momentopname in groep acht van de basisschool mag niet zijn hele verdere leven beïnvloeden. Maar kinderen die de test nogmaals maken, halen doorgaans dezelfde Citoscore. Het ligt dus echt niet altijd aan dat recente griepje of aan faalangst als een kind een tegenvallende score haalt bij de Citotoets.

Er staat veel op het spel. Voorkomen moet worden dat door verkeerde adviezen van de basisschool zoveel kinderen op de verkeerde school terechtkomen dat het voortgezet onderwijs toelatingstests gaat afnemen. Dan ontstaat pas echt een circus, een circus waar de Citotoets bij verbleekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden