Nu mag ik mezelf schrijver noemen

roman | interview | De grootste beroemdheden schuiven aan in zijn talkshow. Nu zit Graham Norton zelf op de praatstoel, om te vertellen over zijn eerste roman 'Bewaring'. 'Ik ben teruggegaan naar mijn Ierse geboorteland, een streek vol mysterieuze verhalen.'

Zelden geeft hij interviews. Als gastheer van BBC One's populairste kletsprogramma is hij doorgaans degene die de vragen stelt. Nu kan Graham Norton niet langer om journalisten heen. De Ierse komiek debuteert namelijk als romanschrijver. Zijn eerste fictieboek, dat in het Verenigd Koninkrijk bovenaan de bestsellerslijsten prijkt, gaat vanaf vandaag over de Nederlandse toonbanken.

'Bewaring' speelt zich af in het verzonnen Duneen, een ingedut plaatsje op het Ierse platteland. Uit wanhoop en verveling hebben zijn bewoners allerlei gewoontes ontwikkeld om hun levens te veraangenamen. PJ bijvoorbeeld, de lokale politieman, zoekt zijn geluk in voedsel, waar de mooie Evelyn Ross haar eenzaamheid onderdrukt met het spik en span houden van het huis van haar overleden ouders.

Logischerwijs moet er wat gebeuren, zowel ten behoeve van de geïsoleerde dorpelingen als voor de lezer. De vondst van menselijke botten op een lokale bouwplaats vormt die noodzakelijke wending. Oude wonden worden opengereten.

Het boek heeft vriend en vijand verrast. Norton houdt het simpel, doet niet aan mooischrijverij. In kalm tempo ontrafelt hij het onopgeloste misdrijf en zijn mysteries, en dat op een toon die eerder melancholisch dan geestig is te noemen. Waar in het boek, vragen zijn lezers zich af, zit de relnichterige flapuit verstopt die al twintig seizoenen lang de grootste wereldsterren op zijn rode bank ontvangt?

Tja, lacht Norton tijdens een rondetafelgesprek in een chique hotel in Londen, Bewaring is inderdaad andere koek dan de 'The Graham Norton Show' of zijn jaarlijkse BBC-verslag van het Eurovisie Songfestival. "Lezers slaan het boek met bepaalde verwachtingen open, wanneer ze mijn naam op het omslag hebben zien staan.

"Dat is logisch, maar ook zonde. Lezen is namelijk zo fijn omdat het een intieme ervaring is, waarbij het enkel draait om jou, het verhaal, en de personages. Ik wilde voorkomen dat ik over de schouders van mijn lezers zou meekijken. Om die reden heb ik zo'n groot mogelijke afstand proberen te creëren tussen Graham Norton de tv-presentator en Graham Norton de schrijver."

U had het boek ook kunnen publiceren onder een schuilnaam.

"Dat had ik heerlijk gevonden. Als ik niet Graham Norton van de televisie zou zijn geweest, was het boek ook in hogere mate tegemoet gekomen aan datgene wat het publiek nu van me verwachtte. Dan had ik me niet hoeven te distantiëren van het beeld dat men van mij heeft, en zou ik het bijvoorbeeld veel grappiger hebben opgeschreven.

"Aan de andere kant heb ik deze boekendeal natuurlijk gekregen omdat ik de naam Graham Norton draag. Aspirant-schrijvers die dit lezen zullen me de nek wel willen omdraaien, maar zo simpel is het."

Waarom bent u gaan schrijven? Hield u niet al meer dan voldoende ballen in de lucht?

"Wanneer mensen blijven zeggen dat ze zo graag piano zouden kunnen spelen, denk ik altijd: dat kan. Neem lessen of houd je mond. Ik moest de handschoen dus wel oppakken, toen mijn uitgever akkoord ging met een deal voor twee boeken. Als ik mijn tweede memoires zou optikken, mocht ik ook een roman schrijven - iets wat ik eigenlijk altijd al wilde."

"Het was wel passen en meten. Verspreid over een jaar heb ik er, gok ik, drie tot vier maanden aan gewerkt als je alles bij elkaar optelt. En het was fantastisch. Het bracht me veel meer vreugde dan het opschrijven van mijn memoires. Dat is technischer. Je vertelt over je eigen ervaringen en plaatst af en toe een grapje tussendoor.

"Bij dit boek was ik vrijer. Ook in andere opzichten dan het verhaal trouwens. Anders dan bij mijn andere werkzaamheden hoefde ik nauwelijks samen te werken. Geen vergaderingen: heerlijk.

"Toch was het af en toe heus moeilijk. Dan kwam ik aan bij een zwaar, stroperig stuk van het verhaal en dacht ik: hoe rijg ik hier het volgende stuk aan vast? Ik begrijp goed dat sommige schrijvers het einde van hun boek niet halen.

"De laatste zinnen van Bewaring pende ik neer op de laatste dag van mijn 53ste levensjaar. Op mijn verjaardag werd ik wakker en besefte ik plots dat ik een roman op papier had gezet. Dat is lekker wakker worden, zeg. Ik realiseerde me dat ik iets gepresteerd had. Dat overkomt me niet vaak. Het was een moment van voldoening: nu mag ik mezelf een schrijver noemen."

Als vijftiger komt u relatief laat met uw eerste roman. Is uw leeftijd een voordeel of een nadeel als schrijver?

"Ik ben laat ingestapt, dat klopt. De meeste debuterende schrijvers zijn in de twintig of dertig. Ik denk dat je mijn leeftijd aan dit boek afziet, het is duidelijk geschreven door een vijftiger. Dat merk je aan de melancholie die erin zit. Het verhaal is bitterzoet.

"De roman wordt gedragen door de karakters uit het verhaal. De les is dat het leven hard kan zijn, maar ook beter kan worden. Toch lijkt de moeite die je moet doen om je te ontworstelen uit een rottoestand vaak groter dan de pijn die de situatie zelf oplevert. Veranderen is zwaarder dan stilstaan.

"Dat besef is met het verstrijken van de jaren ontstaan. Want ik heb inmiddels een heleboel mensen ontmoet, hun hand vastgehouden in zware tijden, en ook zelf gevochten om me uit allerlei verschillende situaties te trekken. Op een bepaalde manier gaat het boek dus over ouder worden.

"Maar niet alleen aan de moraal van het boek heeft mijn leeftijd bijgedragen. Mijn jaren hebben me anders doen kijken naar mensen. Ik ben begripvoller geworden, kan beter vergeven. Mijn jongere ik zou de karakters in het boek hard veroordeeld hebben. Nu voel ik ook empathie voor hen."

Is het boek een exit-strategie? Bent u van plan om de televisie de rug toe te keren?

"Ik ben al negentien jaar op de televisie. Dat is opvallend lang. En op dit moment ben ik op mijn piek. Iedere ster schuift graag bij me aan. En ik kan je vertellen dat dat lang niet altijd het geval is geweest. Voor nu heb ik er nog geen genoeg van.

"Zeker, het op papier zetten van dit verhaal heeft me veel gebracht. Maar ik ben geen voltijds schrijver. Ik vond het zo leuk omdat ik ook nog die andere dingen ernaast had. Het was de combinatie die het plezierig maakt.

"Als ik alleen zou schrijven zou ik knettergek worden. Dan had ik het ook veel moeilijker gevonden. Wanneer ik het niet zo druk had gehad, was ik misschien niet tot het einde gekomen. Want waarom zou je vandaag beginnen met schrijven als je ook morgen kunt starten?"

Het boek heeft wel een open einde. Komt er een tweede roman?

"Dat open einde was niet de opzet, eerlijk waar. Maar ik wilde het verhaal uiteindelijk nog een positieve draai geven. Laten zien dat het leven voor sommige mensen wel beter wordt, dat het ondanks alles mogelijk is om je situatie te veranderen. Had ik dat niet gedaan, dan was het boek wel heel somber geworden.

"Terugkomend op je vraag, ik weet het nog niet. Wie weet dat ik sommige personages ooit nog eens een bezoekje breng."

Stel, er komt een tweede boek. Wat zou u anders doen?

"Een vriend van me drukte me op het hart om grove kaders te bedenken, alvorens de eerste zinnen op papier te zetten. Maar ik wilde me 'laten leiden door het verhaal', en dat soort onzin. Nu moet ik schoorvoetend toegeven dat hij groot gelijk had. Schrijfproblemen zijn met zo'n geraamte veel makkelijker op te lossen."

Bent u ondanks alles tevreden met het resultaat?

"Ja. Mijn bucketlist is afgewerkt. Samen met de personages ben ik terug gegaan naar mijn geboorteland. En als een product van de omgeving waarin ik ben opgegroeid, hebben het boek en de mensen die erin voorkomen natuurlijk kleine beetjes van mij in zich. Omdat ik als protestant in het zuiden van Ierland woonde bijvoorbeeld, weet ik hoe agent PJ zich voelt als buitenbeentje van de gemeenschap.

"Dit is mijn boek. Als de recensies negatief zouden zijn geweest, had dat een deuk in mijn ego opgeleverd. Toch voelde ik me minder kwetsbaar dan van te voren gedacht. In het slechtste geval had niemand Bewaring gekocht. Dan had ik mezelf moeten afstoffen en had ik me vol gestort op 'The Graham Norton Show'. Want weet je, de meeste kijkers zouden niet eens geweten hebben van mijn draak van een boek. Lang niet iedereen van hen leest. En al waren ze zich daar wel van bewust geweest, dan had het ze niets uitgemaakt. Want vanavond praat ik op tv met Cameron Diaz. Daar heb je niet van terug, hè?"

Graham Norton: 'Als ik alleen zou schrijven zou ik knettergek worden.'

'Ik wilde laten zien dat het ondanks alles mogelijk is om je situatie te veranderen'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden