Nu is ook de trots van Sint Nyk failliet

Crisis treft Fries bouwvakkersdorp hard 'Gemeente had creatiever met de regels kunnen omgaan'

SINT NICOLAASGA - Bij de buurtsuper van het kleine Friese dorp Sint Nicolaasga ('Sint Nyk') is iedereen het erover eens: het faillissement van bouwbedrijf Van der Werf is een enorme klap voor de regio. Het 'bouwdorp' met 3360 inwoners zag de afgelopen jaren meerdere bouwbedrijven over de kop gaan. Maar het faillissement van 'hun' Van der Werf verraste iedereen. Volgens de curator laat het zien dat niemand onkwetsbaar is voor de crisis.

De regen stroomt over de straatstenen van de kleine, religieuze gemeenschap. De kroeg is leeg en het dak van de supermarkt lekt. De kerk is het enige gebouw dat groter is dan de loodsen van Van der Werf. Timmerman Hieltje Jellesma (56) kijkt glimlachend naar de toren. "Die renovatie was mijn laatste klus." Zijn hele leven werkte hij voor het bouwbedrijf. Nu staat hij samen met zijn 85 collega's op straat. "Toen Herman van der Werf ons in maart bij elkaar riep, wist ik dat er ontslagen zouden vallen. Maar dit had niemand verwacht."

Tot vorige week hoopte hij op een doorstart van het 105 jaar oude bedrijf. Die hoop is nu vervlogen. "Gelukkig zijn mijn drie kinderen uit huis en heb ik de hypotheek afbetaald. Voor jongere collega's is het moeilijker."

Het bedrijfspand van Van der Werf scheidt het dorp van de weilanden. Herman van der Werf, voormalig directeur, loopt door de marmeren entree naar de voormalige timmerwerkplaats. "Hier werkten in de hoogtijdagen vijftig van de tweehonderd werknemers", zucht hij. Aan de muur hangt een groot portret van vier generaties Van der Werf. "We hebben ons overal doorheen gesleept, maar hier konden we niet tegenop."

De familie kijkt met scheve ogen naar Rabobank Zuidwest-Friesland. De bank wilde de familie alleen 800.000 euro krediet geven als Herman en Theo van der Werf persoonlijk borg zouden staan. Het is een eis die een jaar geleden bijna niet voorkwam, maar die nu steeds meer bedrijven de nek omdraait.

Herman van der Werf zag het niet aankomen. "Natuurlijk had het bedrijf last van stagnatie op de huizenmarkt. Ons kapitaal zat in huizen en grond. Maar we waren een gezond bedrijf." Hij weigerde het risico te nemen. "We hebben geen schulden bij werknemers en bedrijven, dat willen we zo houden."

Het einde van het grootste bedrijf heeft grote consequenties voor het dorp. De onderneming is niet alleen de grootste werkgever, maar ook nauw betrokken bij het sociale leven in Sint Nicolaasga. Alle sportclubs worden door de bouwer gesponsord. Ook is Van der Werf de hoofdsponsor van de allegorische optocht, de grootste optocht van Friesland en de trots van het dorp. Elk jaar komen er twintigduizend toeristen op af.

Niet alleen Van der Werf ging ten onder. Bedrijven in de buurt als De Lange en Wielinga zetten onlangs zo'n veertig mensen op straat. Kramers, het andere grote bouwbedrijf in het dorp, ging de afgelopen jaren terug van 80 naar 45 werknemers. Ook tegelzetterij Van Veen moet mensen ontslaan.

Werkloze bouwvakkers gaan vaak verder als zzp'er. Maar de concurrentie drukt het uurloon. Twintig jaar geleden verdiende een Friese zzp'er in de bouw 35 euro. Nu is dat amper 10. Timmerman Jellesma houdt het daarom nog even bij zijn WW-uitkering. "Er is bijna geen werk", zegt hij. Als hij na drie jaar nog niets heeft, belandt hij in de bijstand. Zijn oud-collega Peter Meijer (55) kreeg vorige week wel een prachtige vacature doorgestuurd van het UWV. "Voor elektricien", lacht Meijer, die jaren als projectleider bij Van der Werf werkte. "Daar weet ik nou net niets van af."

De regionale afdelingsbestuurder van FNV Bouw, Ynte Kuindersma, wijst naar de lokale overheid als medeschuldige aan de malaise. Grote projecten, zoals een school in Joure, worden via een openbare aanbesteding gegund aan bedrijven van buiten de regio. De gemeente geeft aan dat prijs en werkervaring leidend zijn bij Europese aanbestedingen. Maar volgens de Friese FNV-voorman kan de gemeente de projecten ook opsplitsen zodat regionale bedrijven een kans maken.

Kuindersma: "Met creatieve oplossingen kan de gemeente de regionale bouw stimuleren en faillissementen voorkomen. Nu verschuilen ze zich achter regels. Van der Werf had niet failliet hoeven gaan."

Jellesma knikt terwijl hij met drie andere oud-collega's koffiedrinkt. De gemeente is kortzichtig, vinden ze allemaal. Maar verder willen ze er ook niet over zeuren. "We zijn Friezen", zegt Jellesma. "Daar zijn we te nuchter voor."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden