Nu is Mary (11 maanden) ook al ziek

Fotograaf Chris de Bode volgde in opdracht van hulporganisatie Save the Children en Giro 555 de Liberiaanse meisjes Phoebe en Mary, die veel familieleden verloren aan ebola. Hij zag een ontwrichte samenleving.

Phoebe (6) en Mary (11 maanden) zijn feitelijk tante en nichtje, maar ze groeien op als zusjes. Ook al is Phoebe zelf piepjong en wees, ze zorgt als een moeder voor haar kleine 'zusje' Mary. Ze moet wel; hun hele familie is ziek of al dood door het ebolavirus dat hun dorp Taylortown in Liberia heeft getroffen.

Het drama begint zo'n tweeënhalve week geleden met een besmette man uit de hoofdstad Monrovia. Hij ontsnapte uit quarantaine en zocht zijn toevlucht bij zijn vader in het afgelegen noordoostelijke Taylortown.

Hoewel deze uithoek in een van de zwaarst getroffen gebieden van Liberia ligt, heeft veel van de voorlichting rond ebola het dorp niet bereikt. De inwoners aten tot voor kort nog gewoon bushmeat - zoals wilde vleermuizen en aapjes - en de traditionele medicijnman zorgde voor de zieken.

In dit geval was dat de vader van Phoebe (43), een belangrijke man in het dorp. Hij dacht dat de besmette jongen lid was van een bekende sekte en in trance raakte toen hij symptomen van ebola vertoonde. Niemand wist dat hij ebola had. Hij werd binnenshuis verzorgd en toen hij stierf, kreeg hij de gebruikelijke begrafenisceremonie. Hij werd gewassen door zijn naasten en lag drie dagen lang opgebaard. Dat was nog maar het begin van de tragedie.

Taylortown, waar normaal gesproken een levendige markt is, is nu een spookdorp geworden. Het dorp is vergrendeld. Er zijn minstens vijftien mensen in korte tijd besmet geraakt en in quarantaine geplaatst. Van die vijftien mensen zijn er tien dood. De scholen zijn gesloten en geplunderd en de zorg kan zich op niets anders dan ebola richten. Zo raakte Phoebe haar moeder kwijt, die onlangs stierf na een miskraam. Mary's moeder Evelyn (17) is ook ziek, maar gelukkig, en als enige van alle besmette familieleden, aan de beterende hand. Mary's vader is onbekend.

Van hun hele familie waren tijdens ons bezoek alleen de kleine Phoebe en Mary niet besmet. Hun ouders, grootouders, tantes en ooms worden opgenomen in het ebolabehandelcentrum een uur verderop. Er is niemand die voor de meisjes kan zorgen. Save the Children wordt gebeld door het ebolabehandelcentrum en samen met een sociaal werker van de lokale overheid wordt een oplossing gezocht. De veiligste plek voor de meisjes is een tijdelijk opvanghuis voor kinderen van ebolapatiënten in Monrovia, vijf uur verderop.

De volgende ochtend vertrekken ze, begeleid door twee mensen in witte pakken van de sociale dienst, in een auto van Save the Children naar Monrovia. In het Interim Care Center (ICC) worden ze opgevangen door een groep vrouwen die ebola overleefd hebben. Zij zijn immuun voor de variant van het virus dat heerst. Andere varianten kunnen zij nog wel krijgen, dus er is voor deze vrouwen nog wel een risico. Maar voor nu is het fijn dat de meisjes niet alleen door mensen in witte pakken worden omringd. Ze kunnen daar spelen en zorg krijgen.

Dan krijgt Mary half november opeens hoge koorts - 39,2 graden - en wordt ze meegenomen naar een ebolacentrum in Monrovia. Hier blijkt dat ook zij ebola heeft. Phoebe blijft huilend alleen achter in het ICC. Weer ziet ze een familielid door mensen in witte pakken afgevoerd worden.

Bij kinderen onder de vijf is het virus moeilijker vast te stellen. Zij vertonen niet altijd de symptomen, maar zijn wel besmettelijk. Hun bloedtest valt vaak negatief uit, ook al zijn ze wel ziek. Positief is dat kleine kinderen het virus vaker overleven dan grotere kinderen of volwassenen. Kleine kinderen zijn tegelijk ontvankelijker voor het virus dan volwassenen.

Het is theoretisch mogelijk dat Mary andere kinderen in het ICC heeft besmet en de kans is aanwezig dat ook Phoebe ziek zal worden. Er is ook goed nieuws: Mary's moeder Evelyn is inmiddels aan de beterende hand.

Phoebe's vader is Taylortown ontvlucht; de schaamte is te groot omdat hij als medicijnman zijn dorp en familie heeft blootgesteld aan ebola door de jongeman uit Monrovia verkeerd te diagnosticeren. Hij heeft zelf ook ebola. Hoe het verder moet met zijn dochter Phoebe, weet niemand.

De namen in dit artikel zijn gefingeerd en de patiënten zijn onherkenbaar in beeld gebracht. Het is het beleid van Save the Children om mensen in bescherming te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden