Review

Nu is de Lekker-lezer slachtoffer

Restaurantgids 'Lekker' was jarenlang de grote uitzondering in het gemiddeld kleffe wereldje van de culinaire recensenten. Daar was geen plaats voor geheul met de te beoordelen restaurateurs: Lekker zorgde voor een onafhankelijk en brutaal oordeel over de 500 beste plaatsen om te eten, grillig soms, maar altijd in vlot Nederlands opgeschreven. Elk jaar een Eetgids om verlangend naar uit te zien. Maar niet voor de koks: die kregen geregeld ongenadig ervan langs. Vorig jaar leidde dat tot een heuse affaire (zie het kader): topkoks dreigden met een boycot.

En zie: Lekker heeft in de juist verschenen 24ste editie zichzelf de tanden uitgetrokken. Het oordeel neigt naar de grootste gemene deler. De stijl is een kruising tussen schoolkrantenproza en de taal uit processen-verbaal. De redactie kan bijna geen bespreking op papier krijgen of het kakelwoord 'bestieren' komt erin voor. En wat moet een lezer met een beoordeling als 'professioneel bereid' -zonder nadere toelichting? Is dat een kat of een aanprijzing? Of die gruwelijk slecht lopende en ook nog onbegrijpelijke zinnen: 'De coquilles met -volgens de kaart althans- kreeftensaus worden qua bereiding correct geleverd, alleen de smaak van de kreeft is kwijt'.

De ellende voor Lekker begon vorig jaar met het onverwachte overlijden van hoofdredacteur Hanni Mens. Haar voorganger, Peter Hagtingius, kwam tijdelijk terug als hoofdredacteur. Voordeel van Hagtingius is dat hij een uitstekend stilist is, die Lekker een onorthodoxe brutale toon wist mee te geven. Dat maakte Lekker ook tot lekker leesvoer, voor de consumenten voor wie het tenslotte geschreven werd.

Maar de restaurateurs beleefden minder vreugde aan Hagtingius' terugkomst. Ze voelden zich vernederd door de Lekker-brutaaltjes. Chef Jon Sistermans pikte het niet dat hij met de grond gelijk werd gemaakt. Hij voelde zich in zijn eer en goede naam aangetast en zag zijn klandizie kelderen. Maar ijzeren principe van Lekker is dat het blad niet voor de restaurateurs schrijft maar voor de klanten. Die vaak veel geld uitgeven en dan toch minstens recht hebben op goed eten en een goede bediening. En op die twee fronten zijn nog de nodige noten te kraken, zelfs in de toprestaurants.

Sistermans riep zijn collega's op tot een boycot van de Lekker - wat dat dan ook moge betekenen, want de rapporteurs van Lekker doen hun proefwerk anoniem, dus de deur weigeren kun je ze niet en verhinderen dat ze een stukje over je restaurant schrijven evenmin.

Hagtingius meldde vorig jaar in zijn voorwoord al dat hij slechts waarnemend hoofdredacteur was, voor dit ene jaar, vanwege de tragische omstandigheden. Dus moest de uitgeefster op zoek naar een nieuwe hoofdredacteur, dat werd Guido Nijssen, die zelf een restaurant heeft gehad 'met een biologische inslag' en daarna culinair recensent voor Het Utrechts Nieuwsblad was en al zeven jaar rapporteur voor Lekker. En toen de commotie met Sistermans uitbrak is er ook nog een hoofdinspecteur boven de proevers aangetrokken: Wynand Vogel, een echte autoriteit in culi-land. Want Lekker is zich rotgeschrokken van de kritiek van Sistermans, of zoals uitgeefster Elly Simonis het formuleert: ,,We hebben veel geleerd van vorig jaar, we hebben het taalgebruik aangepast, op de man spelen is er niet meer bij, we focussen nu op de kwaliteit op het bord.'' Er zijn gesprekken gevoerd met Jon Sistermans en met John Beeren (van sterrenrestaurant De Bokkedoorns, die zich aan zijn zijde schaarde) en de strijdbijl is begraven.

Maar tegelijk met die strijdbijl is ook de lichtvoetige toon verdwenen. Het is een knieval geworden met de lezer-gebruiker als slachtoffer. De recensies zijn vaak veel langer geworden en missen het smaakmakende dat die korte puntige stukjes wel hadden. De rapporteurs zijn nu zo professioneel aan de gang dat je er zinnen van krijgt als: 'Kazen voldoen aan de voorwaarden'. Of 'Er mag iets hoger op smaak gekookt worden'. Of 'De kwaliteit van de producten is kakelvers'.

De hele top-100, een van de paradepaardjes van Lekker is trouwens een discutabele aangelegenheid. Op vragen van journalisten, tijdens de presentatie bleek dat voor de eerste 25 plaatsen wel argumenten te geven zijn. Maar daarna ging de samenstelling met de natte vinger. Of je op 36 of op 39 staat, vraag niet waarom.

Interessant was de suggestie van de Amsterdamse culi-journalist Johannes van Dam om een toptien per provincie te maken. Want daarvoor gebruik je de Lekker toch: om bij je in de buurt of als je een weekendje weg gaat te kijken waar je het beste uit eten kunt gaan.

Overigens: Nummer 1 op de top-100 is voor het derde achtereenvolgende jaar De Librije in Zwolle, nummer 2 is restaurant Vermeer in Amsterdam en op 3 staat Parkheuvel in Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden