Nu even slikken, straks smullen en snuffen

Niemand zal er echt van hebben opgekeken dat Het Zuidelijk Toneel in Eindhoven kortgeleden liet weten volgend seizoen af te willen van de status van 'toneelvoorziening'.

Hink-stap-sprong theater maken met per produktie wisselende gastacteurs, zoiets loopt op den duur uit op gebrek aan continuiteit en samenhang. Artistiek 'smoel' krijgen is nu eenmaal lastiger wanneer het publiek bij elke nieuwe produktie tegen andere gezichten aan kijkt.

Evenmin verbaast het dat Het Zuidelijk Toneel, tegen de oorspronkelijke opzet van WVC in, nu als eerste van de drie regionale toneelvoorzieningen de kop in de wind gooit en een ensemble wil opbouwen. Al bij zijn aantreden in 1990 zei artistiek leider Ivo van Hove te streven naar een kerngroep van artistiek verwante spelers. De basis daarvoor legde hij door regelmatig dezelfde acteurs te vragen bij hem te werken.

Dat beginnetje van een ensemble (Van Hove houdt het voorlopig bescheiden op vijf acteurs) heeft hij vorige week officieel bekend gemaakt, en het is een mooi clubje. Natuurlijk zit Bart Slegers erbij, en verder Johan Van Assche (ook prima) en de jonge talenten Camilla Siegertsz en Steven van Watermeulen. Nummer vijf is eveneens een topper, maar het is wel even slikken dat zij naar Eindhoven vertrekt: Chris Nietvelt, die wonderbaarlijke actrice van Toneelgroep Amsterdam. En dat terwijl dit gezelschap toch waarachtig niet dik in jonge actrices van dat kaliber zit.

Naar Chris Nietvelt kijken is een beetje verliefd worden. Op de achteloze gratie waarmee ze zich op lange benen voortbeweegt, op haar handen die hun eigen verhaal vertellen (opvallend, hoe vaak critici over haar handen schrijven, van 'expressief fladderend' tot 'teer klauwend'), op dat meisjesgezicht, die zoekende blik, die zangerige stem. En toch is ze geen acteerpoes. Want met die stem kan ze, de volumeknop op 10, donderend declameren of je trommelvliezen aan flarden snerpen, terwijl die benen ook boos kunnen banjeren en die ogen vuur kunnen sproeien.

Het leuke van deze Gratie/Furie is bovendien dat ze je ook vreselijk aan het lachen kan maken, door een verwonderde wat-zegik-nou-weer blik of een perfect getimede, serieuze tekstbehandeling in een idiote situatie. En nooit eerder at iemand zo onbevangen sensueel asperges als zij, toen ze Lulu speelde in de coproduktie van Toneelgroep Amsterdam en De Tijd. Verrukkelijk en onbetaalbaar grappig was dat.

Voor die rol, een van de langste en zwaarste uit de toneelliteratuur, was ze gevraagd door, inderdaad, regisseur Ivo van Hove. Onder hem had ze onder meer al een schitterende Lady Macbeth gespeeld en met hem zou ze van Lulu een van haar overgetelijkste creaties maken. Misschien presteert ze in Eindhoven iets soortgelijks, want in januari 1995 staat ze onder Van Hove's regie in 'A streetcar named desire' van Tennessee Williams. Als Blanche, no doubt: die psychisch geknakte, uitgebloeide Southern belle met haar hartverscheurende slotzin over de vriendelijkheid van vreemdelingen, op het moment dat ze wordt weggeleid naar het gesticht. Dat wordt vast smullen en snuffen.

Als Eindhoven cultureel zo doorgaat, wordt het waarempel weer een stad om rekening mee te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden