NTR maakt zelfs de grondwet spannend

Het Grondwetfestival in Den Haag was een overdonderend succes, meldde het 'Journaal': 65.000 bezoekers. Met liefde stonden ze anderhalf uur in de rij voor de Trêveszaal. De jubilerende grondwet ¿ 200 jaar ¿ was voor velen blijkbaar een aantrekkelijk lokkertje om een dagje vaderlandse historie op te snuiven.

Ook op tv is geschiedenis populair. Het ene na het andere historische programma wordt gelanceerd. Afgelopen weekend zelfs twee tegelijk. De NOS begon met de vijfdelige serie 'Het koninkrijk', en de NTR vertoonde 'De onderkoning', een docudrama over de strijd tussen Gijsbert Karel van Hogendorp en Willem I over de grondwet. Beide programma's nemen de kijker zo'n twee eeuwen terug in de tijd, naar de start van ons koninkrijk. Alleen is de vorm heel verschillend.

'Het koninkrijk' lijkt een chronologisch verslag te worden van het ontstaan van onze monarchie. 'Journaal'-verslaggever Eelco Bosch van Rosenthal trekt de journalistieke kar en acteur Waldemar Torenstra (o.a. RTL's 'Divorce') mag zijn speeltalent inzetten. Deel één, over de vlucht van stadhouder Willem V naar Engeland en de terugkeer in 1813 van diens zoon Willem Frederik, was een opfrissertje vaderlandse geschiedenis. Niet meer en niet minder.

Je vraagt je wel af waarom er zo ontzettend veel wordt gereisd. Bosch van Rosenthal toog naar Rome (hup, achter op de scooter bij Andrea Vreede), alleen maar om het standbeeld van patriottenleider baron Van der Capellen tot den Pol te bezichtigen. Het 'nieuws' was dat de baron nogal groot was uitgevallen.

En dan Torenstra, tsja... Hij mag dan een nazaat zijn van Willem van Oranje, zoals Bosch van Rosenthal een echte ridder is, veel blijk van historisch besef gaf hij niet. "Het is zó ingewikkeld", beklaagde hij zich bij historicus Niek van Sas, "eerst had je Willem V en daarna ineens Willem I. Hoe zit dat nou?" Toen Van Sas in een Engelse pub vertelde over het vader-zoon-conflict tussen Willem V en de latere Willem I, onderbrak Torenstra hem plots met: "Hoe vind je het bier hier?" Net iets te jolig allemaal. Zonde van de reis.

Nee, dan 'De onderkoning' van regisseur Ramon Gieling. Het was als een uitzending van 'Andere tiiden', maar dan in historische kostuums. Kijk, dát is nou popularisering met behoud van inhoud: gefingeerde interviews met de hoofdrolspelers van toen over het grondwetconflict met Willem I. Zo konden we 'onderkoning' Van Hogendorp (Gijs Scholten van Aschat) horen foeteren: "Willem I heeft mij voor de eedaflegging niet eens uitgenodigd als gast op het paleis." En: "Je zal achter de horizon moeten kjjken." Het was soms net of je de politici van nú hoorde, met hun stippen op de horizon. Of wat dacht u van Wilhelmina van Pruisen (Betty Schuurman) met haar 'externe factoren', 'grip krijgen op' en 'in de basis waren ze het oneens?'

Maar belangrijker: de NTR vond een magnifieke vorm om een taai iets als het ontstaan van de grondwet ¿ we leven niet in de VS waar 'iedereen' de grondwet uit z'n hoofd kent ¿ inzichtelijk en zelfs spannend te maken. Wie het niet heeft gezien moet 'De onderkoning' even terugkijken. Let vooral op de Britse ambassadeur ('de camera is nu toch uit, hè?'). Die man (David Eeles) is echt fantastisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden