NSB-kranten ook te zien op internet

den haag – - De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft gisteren de knoop doorgehakt: zij gaat de nazistische kranten uit haar archief op internet zetten. Ondanks negatief advies van het ministerie van justitie. En ondanks maatschappelijk protest dat de racistische teksten in de kranten aan kunnen zetten tot haat.

De KB in Den Haag wil alle Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften vanaf 1470 digitaliseren. De foute oorlogskranten zijn nu alleen in de leeszaal bijzondere collecties toegankelijk.

Erna Houtkooper-Barend van de vereniging Joodse oorlogskinderen (JOK) vindt het een pijnlijk besluit. „Ik kan niet voor onze hele achterban spreken, maar ik weet zeker dat velen dit heel beangstigend zullen vinden. De racistische teksten in die NSB-kranten kunnen mensen op slechte ideeën brengen. Nu moeten ze nog moeite doen om zo’n krant te achterhalen, maar straks wordt het ze op een presenteerblaadje aangeboden.”

Edwin Klijn, projectmanager van het digitaliseringsproject, begrijpt deze angst, maar zegt dat de KB de kranten in de juiste historische context plaatst. Zo bieden zij tegenwicht aan extreemrechtse websites, die antisemitische fragmenten uit hun verband rukken.

„Bovendien vormt het archief een belangrijke bron voor historici. Zo kunnen we uit een NSB-krant uit juli 1942, waarin de verwachting wordt uitgesproken dat men binnen een half jaar alle joden zal hebben afgevoerd, opmaken dat men in die tijd op de hoogte was van de deportaties.”

Ook de stichting Werkgroep Herkenning, voor kinderen van NSB’ers en Duitsers, is voor openheid. „Uit een peiling onder onze achterban bleek dat een meerderheid voor is”, zegt Ad van Aldijk, bestuurslid van de stichting.

Volgens emeritus hoogleraar Informatierecht Egbert Dommering verwijzen veel juristen ten onrechte naar art. 137e van het wetboek van strafrecht, waarin het verspreiden van haatzaaiende en discriminerende uitlatingen strafbaar wordt gesteld. „Een bibliotheek is geen berichtgever maar een instelling die bronnen ontsluit, dat is iets anders dan verspreiden. Daarmee valt deze kwestie onder de vrijheid van meningsuiting.”

Juristen onderzoeken nog of de auteursrechten over de oorlogskranten bij het ministerie van justitie liggen, omdat de staat na de oorlog de kranten geconfisqueerd zou hebben. „Maar de auteursrechten vervallen zeventig jaar na publicatie, dus we kunnen ze sowieso snel op internet zetten”, aldus Klijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden