'NSB'ers sleutelrol bij Jodenjacht'

Nieuw materiaal bijzondere rechtspleging legt fanatisme bloot

NSB'ers in politiedienst vormden in de Tweede Wereldoorlog de ruggengraat van de opsporing van ondergedoken Joden. De nationaal-socialistische beweging mag als politieke organisatie nauwelijks van belang zijn geweest in de oorlog, individuele politiemensen met NSB-sympathieën hebben een doorslaggevende rol gespeeld bij de vervolging van joden.

Dit is gebleken uit nieuw archiefonderzoek in documenten van het na-oorlogse Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging, in het Nationaal Archief in Den Haag. In honderden dozen liggen de dosssiers van oorlogsmisdadigers die na 1945 zijn berecht. Tot dusver was dat archief nauwelijks ontsloten. Er kon alleen op naam van de veroordeelde worden gezocht. Voor nabestaanden van Joden die in de oorlog zijn weggevoerd was het ondoenlijk justitiële informatie te vinden als zij niet de naam wisten van de politie-beambte die onderduikers had opgepakt.

Dat is veranderd nu zes jonge wetenschappers onder leiding van historicus/journalist Ad van Liempt de strafdossiers van 250 fanatieke Joden-jagers uit de oorlog hebben nageplozen. Het onderzoek leverde de namen op van 9000 slachtoffers, Joden die vrijwel allemaal zijn gedeporteerd naar de vernietigingskampen. In veel gevallen zijn door het onderzoek nu ook de achtergronden over arrestaties bekend geworden en is zelfs duidelijk geworden wie de onderduikers heeft verraden. De namen van de slachtoffers zullen in de komende weken worden gekoppeld aan de database van het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap, waarin gegevens over meer dan 100.000 gedeporteerde Joden zijn opgenomen. Nabestaanden kunnen straks zien of er meer informatie ligt in het Nationaal Archief. Zij kunnen die documenten vervolgens zelf inzien.

Het archief van de na-oorlogse Bijzondere Rechtspleging biedt volgens Van Liempt 'een ontzaglijke hoeveelheid informatie' over de manier waarop Nederlandse politiemensen, veelal NSB'ers, 'met meer dan gemiddelde ijver, soms zelfs met een ongebreideld fanatisme' in de laatste oorlogsjaren jacht hebben gemaakt op ondergedoken Joden. Daarbij is structureel geweld gepleegd, zei hij gisteren tijdens een symposium in Den Haag. "Maar wat vooral opviel is de rol van NSB'ers bij de politie."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden