NS maken weer forse winst

Spoorbedrijf kan zijn aandeelhouder tevredenstellen, maar zijn reizigers nog niet

De Fyra-treinen krijgen mogelijk een tweede leven op het Italiaanse spoor. Dat zei financieel topman van de Nederlandse Spoorwegen (NS) Engelhardt Robbe gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers.

Voor NS zou dat goed nieuws zijn. De afspraak is namelijk dat het spoorbedrijf nog 21 miljoen euro terugkrijgt als de fabrikant Ansaldo Breda een andere koper vindt voor de zestien door de NS afgekeurde flitstreinen. Eerder was Ansaldo Breda al in onderhandeling met de Turkse spoorwegen, maar dat is afgeketst, weet Robbe. "Turkije wilde ze gebruiken voor het gewone spoor. Ik begrijp dat dat nu ook voor Italië geldt. Het is maar welke eisen je stelt."

Het afgelopen jaar maakten de NS het debacle met de Fyra-treinen financieel weer goed. De spoorwegen sloten 2014 af met een winst van 180 miljoen euro. Het jaar voordien was er nog een recordverlies van 43 miljoen euro door de Fyra-miskoop.

Ook de staatskas profiteert van de winst: NS keren 48 miljoen euro dividend uit aan het Rijk, de enige aandeelhouder in het verzelfstandigde staatsbedrijf.

Robbe waarschuwt echter dat het gaat om eenmalige meevallers. Zo kregen de NS vorig jaar onverwacht al 44 miljoen euro terug van Ansaldo Breda voor de kapotte treinen.

De directeur wijst erop dat NS flink moeten investeren in treinen en stations om aantrekkelijker te worden voor reizigers. Het aantal reizigers groeide slechts licht vorig jaar, met 1 procent. De omzet van de horeca en winkels in de stations, veelal eigendom van NS, bleef nagenoeg gelijk. In totaal bedroeg de jaaromzet 4 miljard euro. Er werken ruim 28.000 mensen bij de NS.

"We willen een bedrijf zijn dat leert van zijn fouten", zei directeur Timo Huges met het oog op de parlementaire enquête naar de Fyra die dit voorjaar begint. De Tweede Kamer wil weten wat er mis ging op de hogesnelheidslijn. Op dit moment rijdt alleen de Franse Thalys naar Brussel en Parijs over het snelle spoor.

Onverminderd succesvol zijn de NS met hun commerciële dochter Abellio, met name groot in Groot-Brittannië, waar het spoor helemaal geprivatiseerd is en Abellio in verscheidene gebieden het treinverkeer verzorgt. Deze week werd bekend dat Abellio de aanbesteding voor het trein- en busvervoer in Limburg heeft gewonnen voor de komende vijftien jaar. Dat gebied was in handen van het Franse Veolia. Op het Nederlandse spoor zijn de NS nog altijd monopolist, maar op de regionale lijnen wordt geëxperimenteerd met openbaar aanbesteden.

Volgens NS-directeur Timo Huges is het niet gek dat een staatsbedrijf een commerciële dochter heeft. De NS houden de activiteiten strikt gescheiden en doen alles volgens de regels. Huges: "Arriva, dat in de noordelijke provincies treinen rijdt, is een dochter van Deutsche Bahn, het grootste staatsbedrijf van Europa."

Met Abellio kijken de NS nu naar Zweden; ook daar is het mogelijk voor buitenlandse partijen om op een deel van het spoor te rijden.

undefined

Boetes NS en Prorail

Het ministerie van Infrastructuur legt de NS de maximale boete op van 5,5 miljoen euro, omdat reizigers vinden dat de treinen vaak te laat en te vol zijn. Ook willen reizigers vaker een conducteur tegenkomen. Het is een boete over twee jaar; in 2013 kregen de NS nog één kans om de reizigers gunstiger te stemmen, maar dat lukte ook in 2014 niet. NS-topman Timo Huges wijst erop dat het oordeel van de reizigers wel iets is verbeterd, maar volgens de afspraken nog net niet genoeg. "Het is ons vorig jaar niet altijd gelukt om een vlekkeloze reis aan te bieden, maar het fundament ligt er", zegt Huges. Overigens gaan vanaf volgend jaar andere maatstaven gelden in de afspraken met het ministerie, en die denkt Huges wel te halen.

Ook Prorail krijgt een boete, van 75.000 euro, omdat het spoor in 2014 'door verstoringen in infrastructuur en materieel niet voldoende beschikbaar was'. Onlangs raakte het treinverkeer ernstig ontregeld door een computerstoring bij Prorail.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden