NS-directeur Hans Huisinga als watje, maar ook koele strateeg

UTRECHT - ,,Een bedrijf is geen democratie'', zei Hans Huisinga, president van de Nederlandse Spoorwegen. Hij wees er gisteren nogmaals op dat over het 'anti-vertragingsplan' oftewel het rijden van 'een rondje om de kerk' 180 uur met vertegenwoordigers van het personeel is gepraat.

Dan mocht worden verwacht dat ondanks verzet van een deel van de werknemers de directie onverkort zou vasthouden aan de invoering van een nieuwe werkwijze. Die houdt in dat machinisten en conducteurs na 10 juni per dag minder vaak overstappen. Dat moet vertragingen beperken omdat treinen niet hoeven te wachten op personeel dat uit een vertraagde trein moet komen. Maar de werknemers willen door het hele land reizen, anders wordt het werk te saai.

Tot op heden heeft de directie stoere taal gebezigd. De nieuwe aanpak zou niet ter discussie staan. En de werkwijze van na 10 juni maakt onlosmakelijk deel uit van een bredere aanpak om, zoals de NS zeggen, 'de service en kwaliteit van het reizigersvervoer' te verbeteren. Er wordt zelfs een advertentiecampagne gevoerd om deze route getiteld 'Bestemming: klant' voor het voetlicht te brengen. Al vijftien jaar wordt er gepraat over een nieuwe werkwijze en cultuur bij de NS en als daadkracht nu uitblijft, is de slag verloren, liet de directie blijken.

Een ramkoers aanhouden en de reorganisatie keihard doorzetten acht Huisinga echter te riskant. Hoelang houdt het personeel een nieuwe staking vol? Wie krijgt in de publieke opinie de schuld? Huisinga of de rebellerende machinisten en conducteurs? Daarom geeft de directeur plotseling het heft uit handen. Een onafhankelijke commissie mag beslissen over het nut van de reorganisatie en de directie volgt de conclusies, zo maakte hij gisteren bekend.

Het is een opmerkelijke draai. Huisinga denkt zeker te weten dat het onderzoek aantoont dat de reorganisatie nuttig is. Tot nu toe leefde bij de directie sterk de indruk dat een deel van het personeel kost wat kost tegen verandering is, welke argumenten ook worden aangedragen. Nu hoopt Huisinga dat de conclusies van de commissie de werknemers overtuigen.

Tenminste, als de commissie er komt, want de FNV ziet het niet zitten. De knieval van Huisinga werkte gisteren allerminst. De FNV sloot eerder een akkoord met de directie over de reorganisatie, trad daarna op als vredestichter en moet nu onder druk van de leden de mening herzien: de stakingskas gaat wellicht toch open.

Huisinga zet de reorganisatie alvast door. Misschien zijn er werknemers die nu nog tegenstribbelen en die straks in de praktijk merken dat er niks mis is met het nieuwe werkschema. Als zo het verzet tegen de plannen afbrokkelt, krijgt de directie uiteindelijk vanzelf haar zin, luidt de redenering.

Maar de situatie bij de Nederlandse Spoorwegen is ingewikkeld. Niet alleen de directie is de greep op de werknemers kwijt. Ook de vakbonden weten niet wat er leeft. Personeelscollectieven varen een eigen koers en organiseren wilde stakingen. De directie vreest nieuwe acties en gaat daarvoor door de bocht.

De NS vertellen onophoudelijk dat het bedrijf is verzelfstandigd. Het ondernemerschap staat voorop en behalve het op tijd laten rijden van treinen, telt de winst-en-verliesrekening. Dan is het vreemd dat de minister eraan te pas moet komen om een arbitragecommissie in te stellen. Straks beslist een buitenstaander, een bekende adviseur van het type Arie van der Zwan of Hans Wijers, over een reorganisatie waarvoor de directie de verantwoordelijkheid hoort te dragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden