NS dingen mee naar spoor in Schotland

Britse avonturen smaken spoorbedrijf naar meer. In Engeland werd NS-dochter Abellio uitgeroepen tot 'Treindienst van het jaar'.

Het zou zomaar kunnen dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) er na de zomer 2800 kilometer spoor bij hebben. Deze week heeft het spoorbedrijf namelijk een bod gedaan op het verzorgen van treinverkeer op het gehele Schotse spoornet, inclusief het beheer van de 347 stations.

Het is niet de eerste stap naar Groot-Brittannië. Onder de naam Abellio rijden de NS met treinen op de Merseyrail (een relatief klein gebied rond Liverpool), de Northern Rail (groot: Liverpool, Leeds, Manchester, Newcastle), en Abellio Greater Anglia (Oost-Engeland). Het buitenlandse avontuur spekt de kas van de NS flink. In 2013 bedroeg de omzet van Abellio 1,6 miljard euro, op een totale omzet van 4,6 miljard, en het bedrijf draagt ook bij aan de winst van NS.

Over de inhoud van het bod op First ScottRail, zoals de treindienst heet, mogen de NS niks zeggen. Wat er van de NS wordt verwacht is wel bekend. Er moet wifi in de treinen komen. Het aantal vertraagde treinen moet omlaag. Er moet nieuw materieel komen en de nieuwe vervoerder moet meedenken over hoe het spoor rond Edinburgh en Glasgow kan worden verbeterd. De concessie zal ingaan vanaf april 2015 voor tien jaar, met een evaluatie na vijf jaar.

Het Britse spoor is zeer aantrekkelijk voor buitenlandse spoorbedrijven omdat het geheel is geprivatiseerd. Het netwerk is opgedeeld in regio's. Om de vijf of tien jaar sluit de Britse overheid voor elke regio een nieuw contract. De NS zullen dan ook beslist niet de enige zijn met een bod op Schotland. Ook Deutsche Bahn mag zich graag aan een avontuur over de grens wagen, in Nederland onder de naam Arriva met bussen en regionale treinen.

Nu rijden er door de Schotse hooglanden nog treinen van de National Express Group, een multinational met hoofdkantoor in Birmingham. Het bedrijf rijdt met bussen en treinen ook in Amerika, Canada, Spanje, Portugal en Marokko en is beursgenoteerd. Het is een maatje kleiner dan de NS, met een jaaromzet van rond de 2 miljard euro. Veel winst maken ze momenteel niet op de Schotse activiteiten, blijkt uit de jaarcijfers.

Dat de NS enthousiast meebieden in het buitenland, wil niet zeggen dat zij zo'n situatie in Nederland wensen. Op het Nederlandse spoor hoeven de NS nog nauwelijks te concurreren omdat zij de concessie voor het grootste deel van het spoor 'onderhands' gegund krijgen van de staat, die ook nog steeds aandeelhouder is. Hierover is wel altijd politieke discussie: de Europese Commissie pleit voor meer concurrentie.

Volgens een woordvoerder van NS leidde de Britse privatisering tot veel klachten van reizigers. Nog steeds is het bijvoorbeeld onhandig dat een treinticket niet geldig is bij een concurrerende vervoerder, weet de zegsman van de NS. Over de prestaties van dochterbedrijf Abellio schijnen de Britten wel zeer te spreken te zijn. Het station Liverpool Central, dat Abellio beheert voor de Mersey-lijn, won een prijs voor beste station. Abellio Greater Anglio werd in 2013 treindienst van het jaar.

Naast treinen rijden er ook bussen van Abellio in Londen en Surrey. Ook rijdt Abellio met bussen en een enkele treinverbinding in Duitsland.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden