Analyse

NS bemoeien zich niet meer met de tram en de bus

Trams bij station Hollands Spoor in Den Haag. De gemeente Den Haag koopt de NS-aandelen in vervoersbedrijf HTM terug. Beeld anp

Treinvervoer op het hoofdspoor, dat is de kerntaak waar de NS werk van willen maken. Daarom worden regionale vervoersbedrijven nu versneld afgestoten.

De NS hebben regelmatig te kampen met vertragingen, maar wat betreft het doorvoeren van de nieuwe strategie, terug naar de kern van de NS, doet het vervoersbedrijf zijn uiterste best op tijd te rijden.

Belangrijkste punt van de strategie die de NS in maart verkondigden is dat het spoorbedrijf de aandacht volledig richt op een goede dienstverlening op het hoofdspoor en zich niet meer bemoeit met trein-, bus- of tramvervoer in de regio. Dat betekent niet meer meedingen naar concessies om regiovervoer te verzorgen. De NS willen ook niet langer aandeelhouder zijn in regionale vervoersbedrijven als HTM.

Een aantal belangrijke stappen
Dus zette topman Roger van Boxtel de afgelopen weken razendsnel een aantal belangrijke stappen. Hij sprak met de gemeente Den Haag af dat die geleidelijk de NS-aandelen van het Haagse vervoersbedrijf HTM terugkoopt. Deze week voegde het spoorbedrijf nog maar eens de daad bij het woord en zette Qbuzz, dat onder meer bus- en tramvervoer levert in Utrecht, in de verkoop. Een tweede belangrijke stap.

Het zijn drastische beslissingen. Maar de NS konden niet anders dan ingrijpend hervormen na de vele klachten over overvolle treinen, het debacle rond hogesnelheidstrein Fyra en de fraude die er werd gepleegd bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg door NS-dochter Abellio, waar zelfs de vorig NS-topman Timo Huges bij betrokken was. Voor al deze ellende moeten de NS nu bloeden.

Het ergste is de NS tot dusver echter bespaard gebleven. Het spoorbedrijf heeft ondanks alle toestanden nog altijd het recht om het vervoer te mogen verzorgen over het hoofdspoor en de hogesnelheidslijn. Tenminste: tot 2024, dan loopt deze concessie af.

Nu heeft de overheid er als enig aandeelhouder niet al te veel belang bij om het bedrijf de nek om te draaien door de concessie aan een buitenlandse partij te gunnen. Maar om dit te verkopen aan de burger moeten de NS nu wel het allerbeste beentje voor zetten om de reiziger te plezieren.

Tekst loopt door onder foto.

Beeld anp

Investeringen
De NS investeren daarom de komende jaren 2,5 miljard in uitbreiding en vernieuwing van treinen. Ook wil het spoorbedrijf dat er vaker treinen rijden en dat ze minder vaak uitvallen. Het staatsbedrijf slankt dus af, om meer aandacht te hebben voor het hoofdspoor en de hogesnelheidslijn. Behalve de verkoop van belangen in de regionale vervoersbedrijven, betekent dat ook het afstoten van de winkelformules op de stations.

Maar sommige nevenactiviteiten blijven wel. Zo haalde NS-dochter Abellio in het buitenland concessies binnen, zoals begin deze maand in het Rijn-Ruhrgebied, waar het de regionale S-Bahn treindiensten gaat exploiteren. Abellio gaat in tegenstelling tot Qbuzz niet in de verkoop.

Onderdeel van de nieuwe strategie is ook dat Van Boxtel wil dat de vervoerder zich niet in de eerste plaats als bedrijf, maar als maatschappelijke organisatie opstelt. Om dit te illustreren noemen de NS zelf de opkomst van langeafstandsbussen. Waar het bedrijf dit soort bedrijvigheid voorheen misschien zag als concurrentie, hebben de NS zich nu voorgenomen om in samenwerking met busbedrijven te streven naar een zo goed mogelijk vervoersaanbod.

Al deze goede voornemens moeten uiteindelijk leiden tot een tevreden treinreiziger. Uiteindelijk, want voorlopig merkt de treinreiziger nog maar weinig van de verbeterplannen van de NS, zo stelde Van Boxtel in maart al. De reiziger krijgt in ieder geval tot eind dit jaar nog te maken met overvolle treinen doordat het nieuwe materieel van de NS nog even op zich laat wachten.

De eerste stappen zijn gezet. Nu nog afwachten of het inderdaad aan alle nevenactiviteiten van de NS lag dat het spoorbedrijf weinig meer goed kon doen bij reiziger en politiek.

Qbuzz in de verkoop

De NS willen af van Qbuzz. Qbuzz verzorgt in Utrecht, en de noordelijke provincies vervoer voor 210.000 reizigers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden