Novemberwinter

In november 1965 werden de ijsverenigingen overrompeld door een fikse koudegolf met op de 16e plaatselijk strenge vorst. Op de weerkaart tekenen zich nu ook de contouren van een onvervalste novemberwinter af, met aan het eind van de week op veel plaatsen matige vorst. Ook overdag komt het kwik dan niet meer boven het vriespunt.

Gangmaker van deze ontwikkeling is een reusachtig EuroAziatisch hogedrukgebied van Mongolie tot boven Scandinavie. Aan de zuidflank van het supermaximum worden zeer koude luchtmassa's, die zich boven Rusland aan het oppotten zijn, naar het westen getransporteerd. Deze luchtmassa's bereiken ons tegen het weekeinde. Er is dan sprake van een zogenaamd koudetransport.

Nu hebben we nog van doen met meest lichte stralingsvorst met de komende nacht minima tussen - 1 en - 5. Bij overwegend zonnig weer lopen de temperaturen vanmiddag op tot waarden tussen 1 en 5. De wind waait uit het zuidoosten en neemt toe tot matig. Morgen opnieuw vrij zonnig, maar niet warmer dan circa 2 en een langs de kust tot vrij krachtig toenemende zuidoostenwind.

In Moskou zorgt de novemberwinter voor ongewone verschijnselen. Automobilisten worden regelmatig opgeschrikt door omhoog floepende putdeksels. Die zijn gemaakt van een metaal dat als gevolg van sterke temperatuurwisselingen snel uitzet of krimpt. Moskou heeft overigens al ten minste 6 nachten met minima onder - 10 geregistreerd. Gisterochtend daar - 13 en hogerop in Rusland noteerde Kalevala - 22,0 en het Finse Kuusamo - 19,5.

Bij ons gisternacht in Eerbeek - 2,6 en - 1,7 op de Luchthaven Groningen. Overdag liepen de maxima uiteen van 2,9 in Brummen tot 5,0 in Arcen. Het was overigens zonniger dan verwacht, daar de meeste bewolking oploste. Wel sluierwolken die samenhingen met een front boven de Britse eilanden dat in het Ierse Valentia nog 26 mm heeft achtergelaten. Sneeuwen deed het gisteren opnieuw in het zuiden van Duitsland en Polen. Ook in Poznan, waar het Nederland vanavond tegen Polen voetbalt, sneeuwde het.

Wanneer november serieus gaat winteren, komt vaak de winter 1890-1891 ter sprake. Die winter kwam na enkele dagen met zware regenval (IJmuiden 80 mm in 72 uur) als een dief in de nacht. Alleen 'ingewijden' wisten in de dagen dat Koning Willem III stierf, welke stunt er in de lucht zat. In zijn boek 'De barre winter van 1890-1891' (Uitgeverij Van Wijnen/Franeker) omschreef Hans de Jong de machtswisseling als volgt: “Niemand kan bevroeden dat kort nadat Koning Willem III zijn laatste adem heeft uitgeblazen, een andere vorst, Koning Winter alles wat vloeibaar is, in een zeer vaste greep zal krijgen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden