Nova Zembla schatkamer van Nederlandse historie

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Het graf van Willem Barentsz is niet gevonden en zijn schip evenmin, maar Nova Zembla is een schatkamer voor de Nederlandse geschiedenis. Met die conclusie kwamen gisteren de twaalf Nederlandse leden van een Nederlands-Russische expeditie terug op Schiphol.

Hun onderzoek op het eiland waar Willem Barentsz na een overwintering in 1596 overleed, is volgens archeoloog Jerzy Gawronski nog maar het begin van een veel grotere wetenschappelijke samenwerking tussen Russen en Nederlanders. “De Nederlandse geschiedschrijving zou heel anders geweest zijn als we dit onderzoek eerder hadden kunnen uitvoeren.”

Hij noemde de tocht naar de poolstreek 'vijf weken avontuur en ontdekkingen'. Een vervolg is volgens hem heel zinvol, maar dan niet meer als project van een universiteit (van Amsterdam) met hulp van een paar sponsors. Dit is gewoon Nederlandse geschiedenis.''

De expeditie heeft in de buurt van het Behouden Huys een 'rijkdom aan vondsten' aangetroffen die afkomstig zijn van de overwintering van Barentsz. “Voor archeologen is dit voer voor hun leven”, zei Gawronski. Verrukt is hij vooral over een paar fijnzinnige miniatuurtjes met klassieke mythologische motieven, een tinnen bord met het merk van een Amsterdamse tingieter, een munt uit 1579 en een loden plaquette met de naam van Barentsz. Gawronski: “Het is heel verrassend op zo'n barre toendra zulke verfijnde kunstnijverheid te vinden.” De voorwerpen krijgen volgend jaar een plaats op een grote Willem Barentsz-expositie in Amsterdam.

Onder leiding van de Leidse palaeontoloog George Maat heeft een aantal expeditieleden een kuststrook van 19 km afgezocht naar het graf van Barentsz. “We hebben gezocht naar de meest waarschijnlijke plek van zijn graf, zelfs de laatste steen hebben we omgekeerd. Eén keer stonden we bij een locatie die er heel aantrekkelijk uitzag met rubberen knieën van opwinding. Maar helaas.” Er zijn nog twee gebieden waar de Hollandse ontdekkingsreiziger begraven kan zijn. Dus is er volgens Maat alle reden om het onderzoek voort te zetten. “Want als ie er ligt, dan vinden we hem.”

De expeditie heeft veel last gehad van stormachtig weer en ijsberen. Maat had het gevoel dat hij een herhaling van het Behouden Huys-drama meemaakte, “maar dan in de zomer”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden