Nostalgie welt op in mooi decor

Het Europees kampioenschap allround in Collalbo kan wel eens het laatste grote toernooi op een buitenbaan zijn. „Laten we hopen dat dit een stabiel toernooi wordt.”

Voor Gerard Kemkers blijft het baantje van Collalbo altijd speciaal. De liefde dreef hem er ooit naartoe. Zijn huidige vrouw, ex-schaatsster Elke Felicetti, komt uit Bolzano, aan de voet van de berg. In de winter van 1993 was Kemkers er trainer van de lokale schaatsclub. Veel stelde dat niet voor. Kemkers had ook een geheime missie. Hij was officieel gestopt met schaatsen maar wilde op 1198 meter hoogte in de Dolomieten in alle rust uitvinden of er misschien toch nog een comeback inzat. Cirkelend over het vaak verlaten kunstijs vond hij het antwoord: nee.

Van de plannen dat hij de schaatsclub zou professionaliseren kwam niet veel terecht. Hij keerde terug naar Nederland, ging studeren, werd coach in Amerika en is inmiddels negen jaar zeer succesvol in Nederland. Ook op dit EK heeft hij met Sven Kramer en Ireen Wüst de topfavorieten onder zijn hoede. In een bespreking met de TVM-delegatie in Collalbo riep hij zijn rijders op om te genieten van dit toernooi, in een schilderachtig decor, in een klein dorpje, in de frisse buitenlucht. „Ik heb gezegd: het kan wel eens een heroïsch toernooi worden, met prachtige plaatjes, waarin de elementen een rol spelen, zorg dat je een hoofdrol speelt.”

De burgemeester hoort het graag zo. Peter Wachtler van de gemeente Ritten is een schaatsliefhebber. Voor Klobenstein, zoals het dorp in Zuid-Tirol in het Duits heet, is dit EK na het WK voor junioren in 2002 het eerste grote titeltoernooi. Al sinds de jaren twintig worden er in deze streek schaatswedstrijden gehouden maar mede door de opwarming van de aarde werd in 1989 besloten tot de aanleg van een kunstijsbaan. Die kan draaien dankzij de subsidie van de provincie, de gemeente en de nationale bond. Nederlandse clubs komen er graag, maar het aantal geïnteresseerde Italianen schat Wachtler op 120. Hij kent ze bijna allemaal. Waar de laatste decennia banen in heel Noord-Italië verdwenen, houdt Collalbo stand. Het EK is een beloning voor hun volharding. Eindelijk krijgt het dorp de gelegenheid reclame voor zich te maken.

Kemkers: „Joost mag weten waarom deze baan hier ligt. Sportief zie ik het bestaansrecht niet. Veel schaatsers zijn hier niet. Het is een uithangbord voor de omgeving.”

Collalbo heeft de tijd tegen. Door de klimaatverandering is buitenschaatsen een steeds groter probleem. Zuid-Tirol beleeft momenteel de warmste winter sinds 1926. De omstandigheden wisselden de afgelopen dagen. Zon, kou, wolken en wind maakten de ijskwaliteit variabel. „Je weet nu al dat het fout gaat’’, zegt Bart Schouten, bondscoach van de Duitse mannen. „In de ochtend is het ijs heel anders dan ’s middags. Zelfs na de dweil kan het al heel anders zijn. We gaan rare dingen krijgen.”

Schaatsen heeft zich ontwikkeld tot een indoorsport. Het laatste grote toernooi in de buitenlucht was het WK van 2001 in Boedapest. Dat werd een fiasco. Door de dooi overdag moest daar het programma naar de avond worden verplaatst. Het ijs bleef slecht. „Uiteindelijk”, zegt Kemkers, „willen schaatsers een eerlijke competitie. Het is voor het buitenschaatsen te hopen dat het een stabiel toernooi wordt. In het verleden werd geaccepteerd dat het weer invloed had, maar toen was er geen alternatief.”

Het Duitse Inzell raakte al helemaal uit de gratie door de concurrentie met de hallen in Erfurt en Berlijn. In Inzell willen ze nu ook gaan overkappen. Kemkers zou het betreuren als alle kunstijsbanen overdekt worden. Ook veel schaatsers houden van trainen in de open lucht. Maar het gevoel voor romantiek en nostalgie botst met de realiteit. Ongetwijfeld zal het gemopper over een ongelijke strijd dit weekeinde ook weer hoorbaar zijn.

Kemkers: „Dit kan wel eens het laatste grote toernooi op een buitenbaan zijn.” Schouten: „Van mij hoeft dat niet. Dit soort toernooien blijven je altijd bij.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden