Normale ouders houden van alle kinderen evenveel

Met zijn oudste zoon voelt een vader zich diep verbonden. Maar van zijn jongste snapt hij niets. Hoe gaat hij daarmee om?

Twee handen op één buik, dat zijn een vader en zijn oudste zoon (14). Ze hebben dezelfde krullen, bruine ogen, dezelfde hobby's ook: voetbal, gitaar, alle muziek van Arctic Monkeys. Als het niet zo hoogdravend klonk, dan zou deze vader zijn zoon een zielsverwant noemen.

Hoe anders is zijn relatie met de jongste (12): in hem herkent de vader niets. De jongen hangt achter zijn computer, is niet naar buiten te branden, maakt grapjes waar de vader niet om lacht. 'Koekoeksjong', denkt hij na hun zoveelste ruzie. 'Ik wou dat je morgen al op kamers ging.'

Van die gedachte schrikt de vader, hij schaamt zich ervoor, want normale ouders houden van al hun kinderen evenveel. Hij voelt zich ook schuldig, want misschien komt de jongste wel liefde tekort. Verman je, zo spreekt hij zichzelf toe, maak contact, doe je best. Maar zijn goede bedoelingen verzanden al gauw weer in ergernis. Wat nu?

Misschien helpt het deze vader om te weten dat hij de enige niet is, zegt ontwikkelingspsychologe Marianne Heijkoop. Zij promoveerde vorig jaar aan de Universiteit Utrecht op een onderzoek naar 121 gezinnen. Daaruit bleek dat ouders wel degelijk (subtiel) verschil maken tussen hun kinderen. "Het is een taboe", zegt Heijkoop. "Maar het gebeurt wél."

Zowel vaders als moeders hebben een sterkere band met een kind dat aantrekkelijk is, zo ontdekte de psychologe. "Vaders straffen deze kinderen ook minder." Bovendien blijken vaders meer tijd te besteden aan nakomelingen die uiterlijk op hen lijken. Dat verklaart Heijkoop, die ook biologe is, uit de evolutionaire theorie: "Vaders investeren meer in kinderen als ze zeker weten dat ze echt van hen zijn."

Volgens de psychologe is het al heel wat als ouders zich van hun voor- en afkeuren bewust zijn. "Intussen moeten ze toch proberen om alle kinderen de aandacht te geven die ze verdienen." Maar hoe doe je dat, als het contact met de ene zoon dus zo makkelijk is, en met de andere juist stekelig en stroef?

Praat hierover om te beginnen met je partner, zo adviseert pedagoog Peter Cuyvers, zelf vader van zes kinderen. "Want de kans is vrij groot dat zij een andere voorkeur heeft. Partners zijn vaak complementair: hard en zacht, open en gesloten." Misschien kan zij bij haar man meer begrip voor de jongen kweken.

Want dat is volgens Cuyvers wel dé opdracht van deze vader: zijn zoon leren begrijpen. "Onbegrip is de wortel van het kwaad, daar komen hele oorlogen uit voort. De vader moet echt een innerlijke exercitie uitvoeren, om nader tot zijn zoon te komen. En hij moet natuurlijk met de jongen praten."

Helpt dat niet, dan kan hij te rade gaan bij mensen met wie zijn zoon wel goed op kan schieten: een broer, een oom, een buurman. "Probeer hem via anderen te begrijpen." Lukt ook dat niet, dan rest er nog maar één ding: respect. Dat woord verklaart Cuyvers zo: "Bij respect snap ik het niet, maar accepteer ik het wel."

Reageren? Zelf een opvoedvraag insturen? Mail iris.pronk@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden