Norma alla Pasta?

Van het licht golvende Aalto-Musiktheater in Essen, ontworpen door de Finse architect Alvar Aalto, is de Nederlander Hein Mulders sinds 2013 intendant. Hij tekende laatst bij tot 2023 en zette dit seizoen Bellini's 'Norma' op het repertoire. Ik hoorde en zag die voorstelling afgelopen zondag, en ik was niet de enige die uit Nederland was gekomen, getuige de twee overvolle touringcars met Nederlandse nummerplaten. 'Norma' is dan ook een populaire opera onder melomanen, maar in geënsceneerde vorm kom je het werk niet zo vaak tegen. Alle reden dus om naar Essen af te reizen.

De reden voor de afwezigheid van 'Norma' op de operabühnes is dat moderne regisseurs er de neus voor ophalen en er geen raad mee weten. En het vinden van een zangeres die de titelrol aankan, is geen sinecure. In Essen castte Mulders de Italiaanse Katia Pellegrino in de rol van de onfortuinlijke druïdenpriesteres. Wat een openbaring was dat zeg. Pellegrino gaat al een tijdje mee en heeft ook al heel wat Norma's gezongen, met als hoogtepunt die in het Teatro Massimo in Bellini's geboorteplaats Catania. Pellegrino pakt je met haar stembanden van staal volledig in. Het is niet direct een geluid dat je onthoudt vanwege de pure schoonheid, maar wel vanwege de furieuze power die ze ermee kan ontketenen.

Er was nóg een Norma die zich dit seizoen aandiende en wel de Bulgaarse Sonya Yoncheva, die de rol in Londen zong. Haar gave en overrompelende interpretatie was via een live-uitzending in de Nederlandse bioscopen te volgen. Yoncheva zong de rol voor het eerst en viel in voor Anna Netrebko, die bij nader inzien vond dat de rol toch niet in haar stemontwikkeling paste. En hier raken we aan een probleem - want wat is de norm voor Norma? Wat voor zangeres verwachten we eigenlijk in die immens lastige rol?

Netrebko lijkt zich te ontwikkelen naar rollen als Puccini's Turandot en vindt Norma dus kennelijk iets heel anders. Maar er zijn in de geschiedenis een paar legendarische zangeressen die nou juist die twee rollen met succes combineerden - Gina Cigna, Maria Callas, Joan Sutherland en Montserrat Caballé. Maar leken zij op Giuditta Pasta, voor wie Bellini de rol schreef? Zongen zij een Norma alla Pasta om maar eens een woordspeling te maken met het Italiaanse gerecht pasta alla Norma?

Niemand minder dan mezzosopraan Cecilia Bartoli opende onze oren toen ze de rol op haar repertoire nam. Eerst concertant in Dortmund, later scenisch in Salzburg en deze zomer juichte ook Edinburgh terecht voor haar verzengende interpretatie. Volgens Bartoli had Pasta een beweeglijke, donkere stem met topnoten als extra. Turandot zou ze nooit hebben kunnen zingen, maar die rol en de bijpassende vocale stijl kwam pas een eeuw na 'Norma'.

Bartoli zette alles mooi in perspectief, maar we zouden heel wat missen als we Cigna, Callas en al die anderen overboord zouden gooien. Bellini componeerde zo'n fascinerend vrouwenportret dat er steeds nieuwe diva's zoals Yoncheva en Pellegrino zullen komen die ons als Norma weten te raken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden