Noriega, de man die het te gortig maakte

Dictator Noriega in 1989 in Panama-Stad. Beeld AP

De gebeurtenis die zijn teloorgang illustreert is het moment waarop Manuel Antonio Noriega staat te kloppen op de deur van de ambassade van het Vaticaan in Panama-Stad. Op Kerstavond vraagt hij of hij mag onderduiken voor Amerikaanse troepen die hem al enkele dagen willen oppakken. 

De Panamese dictator werd steeds roekelozer met zijn drugshandel en witwaspraktijken. Om Noriega uit de nuntiatuur te lokken, installeren de Amerikanen een geluidsinstallatie, waarmee ze hem met harde gitaarmuziek proberen weg te jagen. Na tien dagen, murw geslagen door de rockmuziek, geeft hij zich over. Vanaf dat moment, in 1990, zal hij het grootste deel van zijn leven in de gevangenis zitten.

De generaal stierf maandag op 83-jarige leeftijd aan een hersentumor. Hoewel Noriega nooit president van Panama was, regeerde hij in de jaren tachtig het Midden-Amerikaanse land met ijzeren hand.

Als geadopteerde jongen maakte Noriega, na een militaire opleiding in Peru, snel naam in het Panamese leger. Hij viel in de smaak bij de toenmalige legerleider Omar Torri-jos, nadat hij een belangrijke rol speelde in het neerslaan van een couppoging.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Noriega in 1990, na zijn arrestatie door de Amerikanen. Beeld AP

Nadat de legerleider stierf bij een vliegtuigongeluk, greep Noriega zijn kans. Hij trok steeds meer macht naar zich toe en werd als stafchef van het leger de machtigste man van het land.

Van 1983 tot 1989 was de wil van Noriega wet. De dictator bouwde Panama uit tot een centrum voor cocaïnehandel en witwaspraktijken. Hij onderhield ook nauwe banden met de Verenigde Staten, dat meerdere junta's in Latijns-Amerika ondersteunde. Samen met de VS bestreed Noriega het linkse regime van de sandinisten in Nicaragua. De Amerikaanse regering van president Reagan was bang dat die ervoor zouden zorgen dat het socialisme in de regio om zich heen zou grijpen.

Aan de goede relatie tussen Panama en de VS kwam in 1989 een einde. Noriega werkte alsmaar intensiever samen met het Colombiaanse Medellin-drugskartel, dat de cocaïnesmokkel naar de VS bevorderde. Het werd de toenmalige Amerikaanse president George Bush senior te gortig. Hij gaf het bevel voor een invasie in Panama, met als doel de legerleider af te zetten.

Gevang

Noriega kreeg in 1992 een celstraf van 30 jaar voor drugshandel en witwaspraktijken. Na 17 jaar in de Amerikaanse gevangenis kwam hij in 2010 vrij, maar de VS leverden hem meteen weer uit aan Frankrijk. Daar kreeg de Panamees er tien jaar cel bovenop, omdat hij onder andere elf politieke tegenstanders liet ombrengen.

Maar ook Panama had nog een appeltje te schillen met zijn voormalige dictator. Ze vroegen daarom of Frankrijk hem niet wilde uitleveren. Dat gebeurde in 2011.

Terug thuis hoopte zijn familie dat Noriega de straf op zijn oude dag onder huisarrest mocht uitzitten, maar dat bleek al snel een vruchteloze poging. Hij zat nog tot begin dit jaar vast.

In maart ging Noriega onder het mes om de hersentumor te laten behandelen. Daarna bleef hij kampen met hersenbloedingen en complicaties aan de longen. De huidige president Juan Carlos Varela noemt de dood van Noriega 'het einde van een tijdperk'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden