Opinie

Noors blondje en dicterende dictator

Als een olifant zijn einde voelt naderen loopt hij een meer in. Midden in het meer zakt hij door zijn eigen gewicht weg, ook al spartelt hij alsnog om boven te komen.

De dictator vertelt dit verhaal niet, hij dicteert het. Zelf is hij op zoek naar zijn schoenen, waarin hij zich op z'n balkon aan zijn volk wil tonen. De schoenen zijn door zijn eigen hofhouding ontvreemd, dat weet hij zeker. Op zijn manier zakt de dictator weg in eigenwaan en achterdocht.

De dictator dicteert het olifantenverhaal aan (de geest van) een blonde journaliste uit Noorwegen. Zij wilde hem interviewen over zijn manier van 'regeren'. Maanden moet zij tevergeefs op een afspraak wachten, en als ze dan eindelijk aan het hof wordt toegelaten, is het allicht de dictator die háár interviewt.

Hoewel: de dictator geeft de journaliste wel degelijk antwoord, zij het via een lange omweg. Op slinkse wijze weet hij de argwaan van de journaliste te ontzenuwen, haar te verleiden en haar tot echtgenote te maken zolang zij hem een nakomeling schenkt.

Amper is hun zoontje ter wereld of de moeder wordt als overtollig uit de weg geruimd. Daarmee vertelt de dictator tegelijkertijd wat hij met zijn volk doet: door de moeder te doden, krijgt de baby geen melk meer, en sterft de uitdrogingsdood. Gelijk zijn land en zijn landgenoten.

Met 'Hof van Haile' schreven Leopold Witte en Geert Lageveen hun vierde muziektheaterstuk voor Orkater. Hun dictator lijkt verdacht veel op keizer Haile Selassie van Ethiopië, maar die zou ook in Burma, Noord-Korea of in het Roemenië van de Ceausescu's kunnen wonen. Plaats van handeling desalniettemin: ergens in fictief Afrika.

Dictator Pierre Bokma heerst op een met oosterse tapijten bedekte verhoging. Als hij op z'n troon zit, bungelen z'n hoefjes net boven de grond. Dat ziet er vervaarlijk aandoenlijk uit. Bokma speelt zijn usurpator in aanhoudende dreiging, ook al weet hij te temen en honingzoet te huichelen.

Maar sterker dan de immer sterke Bokma is welbeschouwd zijn tegenspeelster Ricky Koole als de journaliste. Ook zij is permanent op haar hoede, en toch speelt zij geloofwaardig hoe haar journaliste uiteindelijk voor de dictator kapseist.

Maar niet nadat ze hem vastberaden voorhoudt dat het graan van plastic is, er hekken in het land van de dictator zijn en het verse fruit geïmporteerd is: 'Hoe heb jij je rijk uit je handen laten vallen?'

Arend Niks componeerde een klankkleur mijlen bezijden neger-trommelt-op-z'n-oerwoud-klapperboomtrom. Samen met medemusicus Tatiana Koleva bepotelt hij xylofoon, marimba en vibrafoon met vingertoppen als trommelstokjes, hangende trommels en houtblokken of tinkelend op koperen kleuterbekkentjes. Een typische Orkatercompositie, zeggen ze dan.

In het verhaal schuilen tal van tegenstellingen: arm en rijk, van noordelijk blond en tropisch zwart, waarheid en leugen, onbaatzuchtige overgave en zelfvernietiging.

'Jij moet ontdooien', gebiedt de dictator zijn nakende echtgenote alias broedmachine. Terwijl hij het zelf is, die rondwaart met een hart van ijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden