Noordtak Betuweroute: kiezen uit meerdere kwaden

Het land was te klein, toen uitkwam dat er geen geld genoeg was om aan alle wensen voor de aanleg van nieuwe infrastructuur te voldoen. Vooral buiten de randstad liepen de emoties hoog op. Terecht, blijkt uit de reportages hiernaast.

Van onze correspondent

VELP - Zondag bleven in Velp de spoorwegbomen op alle zeven overgangen door een storing zo lang dicht, dat bewoners de spoorbaan toch overstaken.

“Levensgevaarlijk. Als over een paar jaar al die goederentreinen van de Betuweroute door Velp rijden, zul je dit veel vaker krijgen. Dan zitten de spoorwegbomen 12 minuten per uur dicht. Scholieren wachten dan echt niet tot ze over mogen steken”.

Voorzitter Gerard de Kuijper van de vereniging 'Geen Noordtak Velp' wil maar zeggen dat de huidige spoorlijn al een kwelling is, laat staan met ook nog die goederentreinen. Dat schrikbeeld is ineens reëler nu de aanleg van de noordtak vertraging oploopt of wordt geschrapt.

Veel Velpenaren vinden het geen stijl dat Den Haag terugkomt op de afspraak dat de noordtak zo snel mogelijk wordt aangelegd als de Betuwelijn af is. De Kuijper: “Als ik zo mijn werk zou doen, zou ik al lang zijn ontslagen.”

De volgende actie van Geen Noordtak Velp wordt het uitdelen van tekeningen waarop te zien is hoe monsterlijk hoog de geluidsschermen moeten worden als de goederentreinen door Velp rijden. “Dat kan wel vier meter worden. Dan krijg je de zon bijna niet meer in huis.” De hoge schermen zijn nodig omdat een flat bij het station staat.

Een paar jaar overlast hadden de bewoners van gemeenten langs de spoorlijn Elst-Arnhem-Zutphen-Deventer nog voor lief willen nemen. Maar geen jarenlange onzekerheid met de kans dat de goederentreinen nooit meer weggaan.

Dat vinden de provincies Gelderland en Overijssel, de regio Twente en 19 betrokken gemeenten ook. In een brief aan minister Netelenbos noemen zij het 'niet acceptabel' dat grootschalig goederenvervoer zal blijven denderen door de centra van Elst, Oosterbeek, Arnhem, Velp, Rheden, De Steeg, Ellecom, Dieren, Brummen, Zutphen, Eefde, Gorssel, Epse, Deventer, Bathmen, Holten, Rijssen, Wierden, Almelo, Borne, Hengelo en Oldenzaal. Dat leidt tot “veel blijvende milieuhinder en grote veiligheidsrisico's voor een zeer groot aantal burgers in Gelderland en Overijssel”.

Hun samenwerkingsverband laat het niet bij de vaststelling dat het rijk afspraken niet nakomt. In een poging de aanleg van de noordtak te versnellen, krijgt Netelenbos een tracé aangereikt, plus desgewenst voorfinanciering van het eerste deel, tot Zutphen, ter waarde van twee miljard gulden.

Over het definitieve tracé is nog niet beslist. Wat provincies, regio en gemeenten betreft, wordt het tracé D, dat loopt van Duiven via Doesburg naar Zutphen. Vanaf Zutphen kan de noordtak over bestaand spoor naar Oldenzaal of over een nieuw tracé langs de A 1.

In Velp zijn ze blij met de brede steun voor het aanleggen van de noordtak. De coalitie is opmerkelijk. Zelfs gemeenten die flink last krijgen van de spoorlijn, doen mee met de lobby richting Den Haag.

“We zitten er niet op te wachten dat de spoorlijn pal langs de bebouwing loopt en het landschap aantast, maar het bestuur van Doesburg wil zich ook niet schuldig maken aan Nimby-gedrag (Niet in mijn tuintje)”, zegt gemeentesecretaris F. Helder.

Het D-tracé zou de IJssel kruisen en dan langs Doesburg naar Steenderen lopen. De Doesburgse raad is verdeeld: de lijn optimaal inpassen (door verdiepte of ondergrondse ligging) of een onderzoek naar aanpassing van het bestaande spoor Elst-Arnhem-Zutphen-Deventer.

Provincies, regio en gemeenten stellen in hun brief aan Netelenbos dat zij voor de knelpunten 'slechts een zorgvuldige en hoogwaardige landschappelijke inpassing accepteren', zo nodig als verdiepte ligging of een korte tunnel.

De keuze voor het tracé is volgens de Gelderse gedeputeerde J. de Bondt ingegeven door twee overwegingen. Het D-tracé is met drie miljard het goedkoopste van de drie en daardoor, stelt hij hoopvol, komt geld beschikbaar voor een 'fatsoenlijke landschappelijke inpassing'. De eerste fase tot aan Zutphen vergt twee miljard.

De noordtak zou ook Warnsveld treffen: de spoorlijn splijt het dorp van het buitengebied af. Toch kiest het college voor een 'realistische en pragmatische' koers, zegt een woordvoerder. “Het is makkelijk om te zeggen: wij willen 'm hier niet hebben. En niemand zal hier bedroefd zijn als de noordtak wordt uitgesteld. Maar als de lijn er moet komen, dan is het tracé langs Warnsveld het kansrijkste en moeten we er het beste van zien te maken.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden