Noord-Koreanen poetsen met humor imago op

Vluchtelingen kunnen hun verhaal kwijt in komische show op Zuid-Koreaanse tv 'Dit is andere koek dan wat ik in de kranten las'

"Ik heb iets voor je meegebracht, liefje", zo verschijnt een Zuid-Koreaanse comedian ten tonele. Seo-yeon Lee (25) reageert opgelaten als blijkt dat er in de cadeaudoos een komkommer zit. Veertien toeschouwende Noord-Koreaanse vluchtelingen lachen als ze de situatie in het toneelstukje herkennen. "In Noord-Korea geven geliefden elkaar groenten cadeau", legt een van de vluchtelingen uit.

In eerste instantie weigerde Lee mee te doen aan het televisieprogramma 'Ik ga je ontmoeten', waarin iedere week de levens van een groep jonge Noord-Koreaanse vluchtelingen centraal staan. "Noord-Koreanen hebben een negatief imago in Zuid-Korea, als ik iemand vertel dat ik uit Noord-Korea kom, schieten ze vaak in een kramp", vertelt Lee. "Maar ik wil graag helpen dat imago te veranderen, dus besloot ik toch mee te doen." De programmamakers hadden precies hetzelfde voor ogen toen ze bedachten een tv-show te maken rond de problematiek van de gescheiden Korea's.

In een eerste serie van het programma was het de bedoeling het drama van de scheuring van het Koreaanse schiereiland te benadrukken middels verhalen van ouderen die in de Koreaanse oorlog (1950-1953) abrupt werden gescheiden van hun familie. "Maar dat werd te droog. We wilden een actuelere en meer dynamische blik op dit nog steeds actuele probleem. Toen kwamen we op het idee vluchtelingen op te zoeken die niet op hun mondje gevallen zijn en creatieve vaardigheden hebben", legt producer Min-jin Lee uit. Nu schittert er een vijftiental meiden in het programma, een aantal van hen maakte in Noord-Korea deel uit van artiestengroepen dicht rond Kim Jong-il. Inderdaad alleen maar meiden. "Een oud Koreaans cliché wil dat de mooie mannen in het zuiden wonen, de mooie vrouwen in het noorden, dat willen we in de show meenemen", zegt producer Lee. Met de hernieuwde mix van beauty, talent- en entertainmentshow schoten de kijkcijfers omhoog.

Om de kijker niet weg te jagen zijn de producers zuinig met de gruwelijke ervaringen van de meiden, er moet in de show vooral gelachen worden. Er wordt veel gepraat over schoonheid en liefde en gelachen met een trio - Zuid-Koreaanse - komedianten dat zich zo nu en dan ludiek in de discussie mengt, of een act opvoert. Vandaag gaat het onder meer over feestdagen. Na het toneelstukje over de Noord-Koreaanse variant van Valentijnsdag, rent een ander panellid de studiovloer op om de typische militaire paradepas te demonstreren. "Dat leren we op de basisschool. Om een goed geluid te krijgen moeten we metaal onder onze zolen plakken." Vervolgens halen ze samen herinneringen op over de snoepzak die alle Noord-Koreaanse kinderen krijgen op de geboortedag van Kim Il-song, de stichter van de stalinistische staat.

Aan het eind van de show is er ruimte voor een traan rond de donkere kant van de vlucht uit het autoritaire land. Een videoboodschap aan achtergebleven familie volgt, en er wordt een cadeau in een capsule gestopt die wordt begraven aan de grens en pas zal worden opgegraven als de twee Korea's weer één zijn.

Het menselijke drama, de nostalgie en vaak grappige, maar ook herkenbare blikken in het gewone leven laten de zuiderlingen voor het eerst iets anders zien dan harde politieke taal, verhongerende burgers en militair gevaar. Een eyeopener, blijkt ook uit de vele reacties op de website van de show. "Dit is andere koek dan wat ik in de kranten las. Ik ben erg positief verrast", reageert iemand op internet. Ook deelneemster Seo-yeon Lee ziet een positief effect. "Ik besprak mijn verleden nooit met mijn Zuid-Koreaanse vrienden. Die hebben nu mijn verhaal op tv gezien en reageren heel positief en begripvol. Het geneest de pijn om mijn identiteit en verleden niet langer te onderdrukken. Ik hoop dat anderen zich ook uitspreken dankzij onze show."

De 'vijand' krijgt een menselijk gezicht
Momenteel bevinden zich ongeveer 25.000 gevluchte Noord-Koreanen in Zuid-Korea. Het zuiden verwelkomt vluchtende noorderlingen met een paspoort en volledig inburgeringsprogramma, maar zij kunnen vervolgens toch moeilijk aarden in de maatschappij. Zuid-Koreanen discrimineren de noorderburen die vaak in de lagere regionen van de samenleving belanden.

"Noord-Koreanen voelen zich meestal afgewezen in het zuiden", vertelt Markus Bell, promovendus aan de Universiteit van Australië die de groep onderzoekt. "Probleem is dat media in het zuiden Noord-Korea alleen tonen als bedreiging. In de ogen van de Zuid-Koreaan is de vluchteling daar een vertegenwoordiger van. Deze televisieshow benadrukt overeenkomsten: verkering, het missen van thuis, problemen op school, eten. Het geven van dat menselijke gezicht is cruciaal om de vluchtelingen succesvol te laten inburgeren."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden