Noord-Koreanen blij met slavernij in buitenland

Dwangarbeid in het buitenland is gewild want 'alles is beter dan het leven thuis'

Als serveerster in China moest de Noord-Koreaanse Lee Soung Hee accepteren dat mannelijke klanten haar betastten en probeerden dronken te voeren. Twee anderen, Lee Yong-Ho en Kim-Sae-gil, vertellen dat zij nooit meer de beelden van twee bevroren lijken van hun kameraden in een Russisch houthakkerskamp van hun netvlies krijgen. Iemand uit de bouw, Lim Il, moest meer dan zestien uur per dag werken in Koeweit.

Deze vier uit Noord-Korea zijn gevlucht en spreken over hun buitenlandse werkervaring in de jaren negentig tot en met het begin van 2000. Maar hoe moeilijk deze levens ook waren, het was nog altijd stukken beter dan het leven thuis.

Lee werkte in de Chinese stad Dailan als serveerster, en volgens haar is dat de droom van veel vrouwen in Noord-Korea. Dit land stuurt tienduizenden mensen naar het buitenland om harde valuta binnen te halen. Vooral wie loyaal is aan het regime maakt een kans op zo'n felbegeerde baan. De meerderheid bestaat uit getrouwde mannen die hun gezin moeten achterlaten.

Volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst werken 50.000 tot 60.000 Noord-Koreanen in meer dan vijftig landen, met name in Rusland en China. In het Midden-Oosten zwoegen ze in de bouw, in Rusland in houthakkerskampen en in China in fabrieken en restaurants. Ze verdienen volgens onderzoek van The Asian Institute for Policy Studies zo'n 120 tot 150 dollar per maand, de rest wordt doorgesluisd naar de Noord-Koreaanse regering. Het gaat vaak om een periode van drie jaar.

Het North Korea Strategy Center in Seoul schat dat Noord-Korea 150 tot 200 miljoen dollar per jaar verdient aan zijn arbeiders in het buitenland. Experts denken dat het voor Noord-Korea nog maar een van de weinige inkomstenbronnen is sinds de VN sancties hebben opgelegd.

Mensenrechtenorganisaties noemen het moderne slavernij. Daarop reageert bouwvakker Lee Yong-ho verbaasd: "Slavernij? Daar dacht ik niet over na. Ik was alleen bezig met hoeveel ik per maand zou kunnen verdienen." De vier gevluchte Koreanen zeggen dat ze meer verdienden in het buitenland dan in Noord-Korea, dat ze net wat meer te eten kregen en dat ze minder streng werden gecontroleerd.

Serveerster Lee dacht dat een baan in het buitenland haar een hogere sociale status zou geven en dat ze daarna een man met een goede baan zou vinden. De mannen Lee, Kim en Lim wilden televisies, ijskasten en radio's kopen. "Ik was zo ontzettend blij toen ik kreeg te horen dat ik in het buitenland mocht werken. Dat was het beste moment in mijn leven", aldus Lim, die in Koeweit werkte.

Go Myong-Hyun, medeauteur van het hierboven genoemde onderzoek naar Noord-Koreanen, zegt: "Wij beschouwen het als uitbuiting, maar voor de Noord-Koreanen is het een manier om te ontsnappen." Zuid-Koreaanse experts bevestigen dat Noord-Koreanen tot op heden dezelfde ideeën hebben over leven en werken in het buitenland.

Ook al was het leven beter dan thuis, toch hadden de vier het erg zwaar. De serveerster kreeg maar één keer per maand vrij. Toen haar moeder overleed, moest ze door blijven werken. Als haar collega's niet het minimumbedrag voor een avond hadden binnengehaald, moesten zij met gasten mee naar een motel voor seks. Lim beweert dat hij nog geen enkele maand zijn beloofde loon van 120 dollar heeft ontvangen. In de jaren dat hij in het kamp werkte met negenhonderd andere Noord-Koreanen stierven er tientallen arbeiders.

Terugkeer naar Noord-Korea wilden ze na hun buitenlandse verblijf niet meer. Ze wonen en werken nu in Zuid-Korea. Serveerster Lee kwam er later pas achter dat haar familie moest verhuizen naar een afgelegen gebied. Kim mist zijn familie heel erg, en zeker de baby die hij moest achterlaten: "Ze zou nu 22 jaar oud moeten zijn. Ik denk nog steeds aan haar."

Vluchtelingen

In totaal zijn er zo'n 29.000 mensen gevlucht uit Noord-Korea, schat het Zuid-Koreaanse ministerie van hereniging. Het is voor deze Noord-Koreanen moeilijk een nieuw bestaan op te bouwen, want zij kampen meestal met grote schulden en werkeloosheid. In de laatste tien jaren is het zelfmoordpercentage onder de groep Noord-Koreaanse vluchtelingen zelfs verdubbeld.

Vorige week vluchtten opnieuw 13 Noord-Koreanen naar Zuid-Korea. Zij werkten in het Koreaanse restaurant Ryugyong in de Chinese stad Ningbo en liepen daarna over naar Seoul. Gisteren gaf Pyongyang een originele draai aan het verhaal: het beschuldigt de Zuid-Koreaanse regering ervan dat zij het dertiental ontvoerd heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden